Umsögn MRSÍ um frumvarp til laga um stjórnsýslu jafnréttismála

Mannréttindaskrifstofu Íslands (MRSÍ) hefur borist framangreint frumvarp til umsagnar. Styđur skrifstofan frumvarpiđ en hefur eftirfarandi athugsemdir fram ađ fćra:

1.
Í 4. gr. frumvarpsins eru verkefni Jafnréttisstofu talin upp í liđum a-l. Mörg ţessara verkefna eru afar umfangsmikil og kalla á mikla sérţekkingu, t.d. hvađ varđar upplýsingaöflun, frćđslu og forvarna- og eftirlitsstarf.  Í ljósi ţess hve mörg verkefni hafa bćst viđ störf skrifstofunnar međ lögum nr. 85/2018 og nr. 86/2018 og nú einnig nýjum lögum um jafna stöđu og jafnan rétt kynjanna telur MRSÍ augljóst ađ auka verđi á fjármagn til skrifstofunnar og mannafla međ sérţekkingu á málefnum ţeirra hópa sem heyra undir ţá mismununarlöggjöf sem Jafnréttisstofu er ćtlađ eftirlit međ. Fá kćrumál berast Jafnréttisstofu, ţví vantar peninga og fólk til ađ kynna löggjöfina, fylgja ábendingum eftir, skođa ađstćđur og kalla eftir gögnum svo dćmi séu nefnd. Hvetur MRSÍ ţví til ađ til ţessa verđi litiđ viđ ákvörđun fjárframlaga til skrifstofunnar.

2.
Í 7. gr. frumvarpsins segir ađ ráđherra skipi kćrunefnd jafnréttismála samkvćmt tilnefningu Hćstaréttar og ađ í nefndinni skuli sitja ađ minnsta kosti tveir fulltrúar međ sérţekkingu á sviđi jafnréttismála. MRSÍ fagnar skilyrđum um sérţekkingu og bendir á ađ ekki nćgir ađ nefndarmenn afli sér sérţekkingar međ setu í nefndinni heldur verđur sú ţekking ađ vera til stađar ţegar skipađ er í nefndina.

3.
Í 6. mgr. 8. gr. frumvarpsins segir ađ ef kćra sé bersýnilega tilefnislaus ađ mati kćrunefndar jafnréttismála geti nefndin úrskurđađ ađ kćrandi skuli greiđa gagnađila málskostnađ sem hann hafi orđiđ fyrir vegna málsins. MRSÍ veltir fyrir sér ţörfinni á ţessu ákvćđi, í hlutverki kćrunefndar hlýtur ađ felast ađ meta áđur en kćra er tekin til umfjöllunar hvort hún sé tilefnislaus eđa ekki. Ákvćđi sem ţetta veikir jafnvel stöđu ţeirra sem telja á sér brotiđ, hćtt er á ađ ţeir veigri sér viđ ţví ađ kćra til nefndarinnar af ótta viđ fjártjón komist nefndin ađ ţeirri niđurstöđu ađ kćran sé tilefnislaus.

4.
Í 9. gr. frumvarpsins segir ađ erindi skuli berast kćrunefnd jafnréttismála skriflega innan sex mánađa frá ţví ađ vitneskja um ćtlađ brot lá fyrir og ađ  málsmeđferđ fyrir nefndinni skuli ađ jafnađi vera skrifleg en ţó geti nefndin kallađ málsađila eđa fulltrúa ţeirra á sinn fund telji nefndin ástćđu til.  MRSÍ veltir í ţessu sambandi fyrir sér ađgengi ţeirra sem ekki kunna íslensku eđa Norđurlandamál ađ kćrunefndinni. Í ljósi ţeirrar löggjafar sem undir úrskurđarsviđ nefndarinnar falla má jafnvel telja ástćđu til ađ nefndin taki viđ kćrum á fleiri tungumálum. MRSÍ berast reglulega erindi frá innflytjendum sem kćrt hafa til ýmissa stjórnsýslunefnda og fengiđ ţau svör ađ erindi, greinargerđir og gögn ţurfi ađ vera á íslensku.

Mikilvćgt ađ hafa í huga ađ ţeir íbúar landsins sem ekki kunna íslensku hafa veikari stöđu ţar sem ađgengi ţeirra ađ upplýsingum og ţjónustu er takmarkađ. Krafan um skriflega kćru getur veriđ íţyngjandi og jafnvel útlokađ fólk frá ţví ađ leita réttar síns ef ekki liggur fyrir međ hvađa hćtti eigi ađ tryggja fólki ađgengi ađ ţessari kćruleiđ.

5.
Í 11. gr. frumvarpsins segir ađ hvorki nafn kćranda né annarra einstaklinga skuli birt í úrskurđum kćrunefndarinnar og ađ fella skuli út persónuupplýsingar svo sem um launakjör. MRSÍ fagnar ţessu en ţar sem nafn kćrđa er birt mćtti jafnvel sjá fyrir einhver tilvik ţar sem bera mćtti kennsl á kćranda. Mikilvćgt er ađ birting úrskurđa sé međ ţeim hćtti ađ upplýsingarnar séu ekki persónugreinanlegar og ţví hvetur MRSÍ til ţess ađ skýrt verđi kveđiđ á um ađ ţess sé gćtt.

6.
Loks minnir MRSÍ á ákvćđi 2. mgr. 33. gr. samnings Sameinuđu ţjóđanna um réttindi fatlađs fólks sem kveđur á um skyldu ađildarríkja til ađ koma á fót einu eđa fleiri sjálfstćđum kerfum, eftir ţví sem viđ á, í ţví skyni ađ greiđa fyrir, vernda og fylgjast međ framkvćmd samningsins. Skulu ađildarríkin viđ uppsetningu slíks kerfis/slíkra kerfa taka miđ af ţeim meginreglum sem gilda um stöđu og starfsemi innlendra stofnana á sviđi verndar og eflingar mannréttinda. Ţví liggur beinast viđ ađ koma á fót sjálfstćđri, innlendri mannréttindastofnun sé slík stofnun ekki ţegar fyrir hendi.   Frá stofnun MRSÍ hefur skrifstofan leitast viđ ađ starfa samkvćmt Parísarviđmiđum Sameinuđu ţjóđanna um sjálfstćđar, innlendar mannréttindastofnanir og hefur ítrekađ bođiđ fram ţekkingu sína og reynslu til afnota viđ stofnun og rekstur slíkrar stofnunar hér á landi. Ítrekar MRSÍ erindi sitt og hvetur til ţess ađ stjórnvöld setji á stofn sjálfstćđa, innlenda mannréttindastofnun svo fljótt sem verđa má.

Umsögnina í heild sinni má lesa hér.


Mannréttindaskrifstofa Íslands

Mannréttindaskrifstofa Íslands var stofnuđ í Almannagjá á Ţingvöllum hinn 17. júní 1994, á fimmtíu ára afmćli íslenska lýđveldisins. Skrifstofan er óháđ stofnun sem vinnur ađ framgangi mannréttinda međ ţví ađ stuđla ađ rannsóknum og frćđslu og efla umrćđu um mannréttindi á Íslandi. 

Valmynd

Skráđu ţig á póstlista MRSÍ

Skráđu ţig og fáđu fréttir, upplýsingar um ný verkefni og fleira frá okkur.

Mannréttindaskrifstofa Íslands | Kt. 620794-2019

Túngata 14 | 101 Reykjavík | Sími 552 2720 | info[hjá]humanrights.is

Skrifstofan er opin frá 9-12 og 13-16