Eineđli og tvíeđli

Jafnvel ţótt ríki fullgildi alţjóđasamning, og teljist ţar međ bundiđ af honum ađ ţjóđarétti, er ekki ţar međ sagt ađ samningurinn verđi bindandi ađ landsrétti viđkomandi ríkis.

Tvćr stefnur eru ráđandi um gildi alţjóđasamninga í landsrétti.

Önnur sem kallast „monismi” eđa „eineđli” byggist á ţví ađ alţjóđasamningur verđi sjálfkrafa hluti landsréttar, ţegar löggjafarsamkunda viđkomandi ríkis samţykkir ađ fullgilda hann.

Hin stefnan nefnist „dualismi” eđa „tvíeđli” og byggist á ţví, ađ stađfestingin ein dugi ekki, heldur verđi ađ lögleiđa samninginn sérstaklega međ ţeim hćtti sem tíđkast viđ venjulega lagasetningu. Íslendingar, sem fylgja tvíeđliskenningunni, hafa einungis lögleitt tvo alţjóđasamninga á sviđi mannréttinda međ ţessum hćtti, Mannréttindasáttmála Evrópu og sáttmála Sameinuđu ţjóđanna um réttindi barnsins (Barnasáttmálann).

Ađ vísu hefur í ýmsum tilvikum veriđ fariđ ađ fyrirmćlum slíkra samninga um lagasetningu til ađ tryggja ákvćđi ţeirra, en mikiđ vantar enn á ađ ţví verki sé lokiđ.

Ţegar alţjóđasamningur hefur ekki veriđ lögleiddur sem hluti landsréttar getur einstaklingur, t.d. á Íslandi, sem vill leita réttar síns vegna ţess ađ hann telur ađ á sér hafi veriđ brotin ákvćđi alţjóđasamnings, ekki beitt honum beint fyrir íslenskum dómstólum og dómstólar á Íslandi geta ekki dćmt á grundvelli ólögfestra alţjóđasamninga ţótt ţeim beri ađ túlka landslög međ hliđsjón af ţeim.

Einstaklingur getur ţví ađeins leitađ réttar síns samkvćmt slíkum samningi, ađ á grundvelli hans starfi einhver sú stofnun sem hefur heimild til ađ taka viđ kćrum frá einstaklingum og ţví ađeins, ađ ríki hans hafi fullgilt sérstaklega eđa samţykkt međ tilhlýđilegum hćtti ţau ákvćđi samningsins sem veita slíka heimild. Ţetta átti viđ um Mannréttindanefndina og dómstólinn í Strassbourg áđur en Mannréttindasáttmálinn hlaut lagagildi og ţetta á viđ um nefndirnar sem starfa á vegum alţjóđsamninga Sameinuđu ţjóđanna. Ţessar heimildir eru afskaplega mikilsverđar, sérstaklega fyrir einstaklinga í ríkjum, sem hinir sérstöku svćđisdómstólar í mannréttindamálum ná ekki til.

Mannréttindaskrifstofa Íslands

Mannréttindaskrifstofa Íslands var stofnuđ í Almannagjá á Ţingvöllum hinn 17. júní 1994, á fimmtíu ára afmćli íslenska lýđveldisins. Skrifstofan er óháđ stofnun sem vinnur ađ framgangi mannréttinda međ ţví ađ stuđla ađ rannsóknum og frćđslu og efla umrćđu um mannréttindi á Íslandi. 

Valmynd

Skráđu ţig á póstlista MRSÍ

Skráđu ţig og fáđu fréttir, upplýsingar um ný verkefni og fleira frá okkur.

Mannréttindaskrifstofa Íslands

Túngata 14 | 101 Reykjavík | Sími 552 2720 | info[hjá]humanrights.is

Skrifstofan er opin frá 9-12 og 13-16