Samningsnefndir Sameinuđu ţjóđanna - Treaty bodies

Hinir alţjóđlegu mannréttindasamningar gera flestir ráđ fyrir sérstökum nefndum til ţess ađ hafa eftirlit međ ţví hvernig ađildarríkjunum gengur ađ gegna ţeim skyldum, sem ţau takast á hendur međ ađild ađ ţeim. Ţađ eru 10 samningsnefndir starfandi sem hafa ţađ markmiđ ađ hafa eftirlit međ framfylgd viđkomandi samningi í ađildarríkjum hans. Ţessar nefndir eru Mannréttindanefndin (CCPR - NBSR), nefnd um efnahagsleg, félagsleg og menningarleg réttindi (CESCR - NEFMR), nefnd um afnám alls kynţáttamisréttis (CERD - NAK), nefnd um afnám allrar mismununar gagnvart konum (CEDAW – SAMK), nefnd gegn pyntingum (CAT), undirnefnd um ađgerđir gegn pyntingum (SPT), nefnd um réttindi barnsins (CRC – NRB), nefnd um farandverkamenn (CMW – NFV), nefnd um réttindi fólks međ fötlun (CRPD – NRFF) og ađ lokum nefnd um mannshvörf af mannavöldum (CED – NMM).

Samningarnir kveđa yfirleitt svo á, ađ ađildarríkin skuli međ vissu millibili skila inn skýrslum um ástandiđ hjá ţeim í viđkomandi málaflokki. Eftir ađ hafa fengiđ skýrslurnar geta nefndirnar kallađ fulltrúa ríkisstjórnanna til viđtals viđ sig til ađ skýra nánar frá ástandi mála. Efitr yfirferđina gefa nefndirnar umsagnir um skýrslur ríkjanna og setja fram tillögum um ţađ sem ţarf ađ bćta. Sumar nefndirnar geta tekiđ viđ kćrum frá einstaklingum gegn ríkisstjórnum ţeirra, eigi ţćr á annađ borđ ađild ađ samningunum og hafi gengist undir ţá tilhögun.

Mannréttindanefndin, the Human Rights Committe, sem starfar á grundvelli alţjóđasamningsins um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi hefur t.d. fjórţćtt hlutverk.

Í fyrsta lagi kallar hún eftir skýrslum frá ađildarríkjum samningsins. Mikill misbrestur er á ţví ađ ríkisstjórnir sinni ţessari skýrslugerđ sem vera skyldi. Oft stafar ţađ af ţví, ađ ţćr hafa einfaldlega ekki nćgilega hćfan mannafla til ţess. Ţegar nefndin fer yfir skýrslur ríkjanna hefur hún jafnframt hliđsjón af skýrslum frá frjálsum félagasamtökum sem geta sent henni svonefndar „skuggaskýrslur”/ viđbótarskýrslur, eđa athugasemdir um opinberu skýrslurnar.

Í öđru lagi getur nefndin fjallađ um kćrur ríkja á hendur öđrum ríkjum (41. gr. inter-state complaints) en ţess eru fá dćmi ef nokkur ađ ríki kćri hvert annađ fyrir nefndinni.

Í ţriđja lagi fjallar nefndin um kćrur einstaklinga á hendur eigin ríkjum (Protocol 1 - individual communications) – en ţá hafa ríkin, eins og áđur sagđi, heimilađ ţađ sérstaklega. Í júlí 2004 höfđu 152 ríki stađfest samninginn sjálfan en ađeins 104 ţeirra samţykkt kćruheimild einstaklinga. Samkvćmt ársskýrslu nefndarinnar fyrir tímabiliđ ágúst 2003 til júlí 2004 hafđi nefndin móttekiđ 91 einstaklingskćru og eru nú fyirliggjandi 296 kćrur, fleiri en nokkru sinni fyrr. Sérlegur ráđgjafi ađstođar nefndina međ ţví ađ vinsa úr ţćr kćrur sem ekki teljast tćkar en nefndin kemur einungis saman ţrisvar sinnum á ári og hefur ţví ekki undan.

Fjórđa verkefni nefndarinnar er ađ gefa út svokallađar „almennar athugasemdir” eđa General Comments, en ţar er ađ finna túlkun nefndarinnar á einstökum ákvćđum samningsins.

Nefndirnar sem starfa á grundvelli samninganna um efnahagsleg, félagsleg og menningarleg réttindi, bann viđ kynţáttamisrétti, bann viđ pyndingum, afnám mismununar gagnvart konum og Barnasáttmálanum geta einnig tekiđ viđ kćrum frá einstaklingum.

Mannréttindaskrifstofa Íslands

Mannréttindaskrifstofa Íslands var stofnuđ í Almannagjá á Ţingvöllum hinn 17. júní 1994, á fimmtíu ára afmćli íslenska lýđveldisins. Skrifstofan er óháđ stofnun sem vinnur ađ framgangi mannréttinda međ ţví ađ stuđla ađ rannsóknum og frćđslu og efla umrćđu um mannréttindi á Íslandi. 

Valmynd

Skráđu ţig á póstlista MRSÍ

Skráđu ţig og fáđu fréttir, upplýsingar um ný verkefni og fleira frá okkur.

Mannréttindaskrifstofa Íslands

Túngata 14 | 101 Reykjavík | Sími 552 2720 | info[hjá]humanrights.is

Skrifstofan er opin frá 9-12 og 13-16