Samningur um vernd mannrÚttinda og mannlegrar reisnar me­ hli­sjˇn af starfsemi ß svi­i lÝffrŠ­i og lŠknisfrŠ­i: samningur um mannrÚttindi og lÝflŠknisfrŠ­i

Oviedo, 4. IV. 1997 - Safn Evrˇpusamninga/164
Ůř­ing ■ř­ingami­st÷­var utanrÝkisrß­uneytisins.


Inngangsor­

A­ildarrÝki Evrˇpurß­sins, ÷nnur rÝki og Evrˇpubandalagi­, sem hafa undirrita­ samning ■ennan,

hafa Ý huga almennu mannrÚttindayfirlřsinguna sem allsherjar■ing Sameinu­u ■jˇ­anna sam■ykkti 10. desember 1948,

hafa Ý huga sßttmßla um verndun mannrÚttinda og mannfrelsis frß 4. nˇvember 1950,

hafa Ý huga fÚlagsmßlasßttmßla Evrˇpu frß 18. oktˇber 1961,

hafa Ý huga al■jˇ­asamning um borgaraleg og stjˇrnmßlaleg rÚttindi og al■jˇ­asamning um efnahagsleg, fÚlagsleg og menningarleg rÚttindi frß 16. desember 1966,

hafa Ý huga samning um vernd einstaklinga var­andi vÚlrŠna vinnslu persˇnuupplřsinga frß 28. jan˙ar 1981,

hafa einnig Ý huga samning um rÚttindi barnsins frß 20. nˇvember 1989,

hafa Ý huga a­ markmi­ Evrˇpurß­sins er a­ efla einingu me­al a­ildarrÝkjanna, og a­ ein lei­in a­ ■essu markmi­i er a­ vi­halda og styrkja jafnt mannrÚttindi sem mannfrelsi,

gera sÚr grein fyrir hra­ri ■rˇun Ý lÝffrŠ­i og lŠknisfrŠ­i,

eru ■ess fullviss a­ nau­synlegt sÚ a­ vir­a manninn bŠ­i sem einstakling og sem hluta mannkyns, og gera sÚr grein fyrir mikilvŠgi ■ess a­ tryggja reisn hans,

gera sÚr grein fyrir a­ misnotkun lÝffrŠ­i og lŠknisfrŠ­i getur stefnt mannlegri reisn Ý hŠttu,

sta­hŠfa a­ framfarir Ý lÝffrŠ­i og lŠknisfrŠ­i ber a­ nřta n˙lifandi og komandi kynslˇ­um til hagsbˇta,

leggja ßherslu ß nau­syn al■jˇ­asamstarfs Ý ■eim tilgangi a­ lßta allt mannkyn njˇta gˇ­s af starfsemi ß svi­i lÝffrŠ­i og lŠknisfrŠ­i,

vi­urkenna a­ mikilvŠgt er a­ stu­la a­ opinberum umrŠ­um um ■au ßlitamßl sem tengjast starfsemi ß svi­i lÝffrŠ­i og lŠknisfrŠ­i og um sv÷r vi­ ■eim ßlitamßlum,

vilja minna alla ■jˇ­fÚlags■egna ß rÚttindi sÝn og skyldur,

hafa hli­sjˇn af st÷rfum ■ingsins ß ■essu svi­i, me­al annars tilmŠlum 1160 (1991) um ger­ samnings um lÝfsi­frŠ­i,

hafa einsett sÚr a­ gera ■Šr rß­stafanir sem nau­synlegar eru til a­ vernda mannlega reisn og grundvallarrÚttindi og mannfrelsi einstaklinga me­ hli­sjˇn af starfsemi ß svi­i lÝffrŠ­i og lŠknisfrŠ­i, og hafa or­i­ ßsßtt um eftirfarandi:


I. kafli ľ Almenn ßkvŠ­i

1. gr. ľ Tilgangur og markmi­
A­ilar a­ ■essum samningi skulu vernda reisn og einstaklingseinkenni allra manna og tryggja ÷llum, ßn mismununar, a­ ekki sÚ gengi­ ß fri­helgi ■eirra e­a ÷nnur rÚttindi og mannfrelsi vi­ st÷rf ß svi­i lÝffrŠ­i og lŠknisfrŠ­i.
Hver samningsa­ili skal taka Ý landsl÷g ■Šr rß­stafanir sem nau­synlegar eru til a­ hrinda ßkvŠ­um samningsins Ý framkvŠmd.

2. gr. ľ Ma­urinn Ý ÷ndvegi
Taka skal hagsmuni og velfer­ manna fram yfir einbera hagsmuni samfÚlags e­a vÝsinda.

3. gr. ľ Sanngjarn a­gangur a­ heilbrig­is■jˇnustu
Samningsa­ilar skulu gera vi­eigandi rß­stafanir til a­ tryggja sanngjarnan a­gang a­ vi­unandi heilbrig­is■jˇnustu Ý l÷gs÷gu sinni, a­ teknu tilliti til ■arfar ß heilbrig­is■jˇnustu og fanga sem v÷l er ß.

4. gr. ľ Starfsskyldur og si­areglur
Hvers kyns inngrip ß svi­i heilbrig­is■jˇnustu, a­ me­t÷ldum rannsˇknum, skulu fara fram Ý samrŠmi vi­ vi­eigandi starfsskyldur og si­areglur.


II. kafli ľ Sam■ykki

5. gr. ľ Almenn regla
Inngrip ß svi­i heilbrig­is■jˇnustu er ˇheimilt nema sß sem ß Ý hlut hafi veitt til ■ess frjßlst og upplřst sam■ykki.
Sß hinn sami skal fß vi­eigandi upplřsingar fyrir fram um tilgang og e­li inngripsins svo og aflei­ingar ■ess og ■ß ßhŠttu sem ■vÝ fylgir.
Hluta­eigandi getur dregi­ sam■ykki sitt til baka hvenŠr sem vera skal.

6. gr. ľ Vernd ■eirra sem geta ekki veitt sam■ykki
1. Me­ fyrirvara um 17. og 20. gr. er ■vÝ a­eins heimilt a­ beita inngripi gagnvart ■eim, sem getur ekki veitt til ■ess sam■ykki, a­ ■a­ sÚ beinlÝnis Ý ■ßgu hans sjßlfs.
2. Ůegar ˇl÷grß­a ungmenni getur ekki, a­ l÷gum, veitt sam■ykki sitt fyrir inngripi er ■a­ a­eins heimilt a­ fengnu leyfi frß talsmanni ■ess, yfirvaldi e­a ÷­rum einstaklingi e­a stofnun sem kve­i­ er ß um Ý l÷gum.
Sjˇnarmi­ hins ˇl÷grß­a skulu lßtin vega ■eim mun ■yngra sem hann hefur nß­ hŠrri aldri og meiri ■roska.
3. Ůegar fullor­inn ma­ur getur ekki, a­ l÷gum, veitt sam■ykki fyrir inngripi vegna andlegrar ÷rorku, sj˙kdˇms e­a af ÷­rum sambŠrilegum ßstŠ­um, er ■a­ a­eins heimilt a­ fengnu leyfi frß talsmanni hans, yfirvaldi e­a ÷­rum einstaklingi e­a stofnun sem kve­i­ er ß um Ý l÷gum.
Hluta­eigandi skal lßtinn eiga hlut Ý ßkv÷r­uninni eftir ■vÝ sem vi­ ver­ur komi­.
4. Talsma­ur, yfirvald, einstaklingur e­a stofnun, sem geti­ er Ý 2. og 3. mgr., skal fß ■Šr upplřsingar sem um getur Ý 5. gr. me­ s÷mu skilyr­um og ■ar eru sett.
5. Heimild ■ß, sem um getur Ý 2. og 3. mgr., mß taka aftur hvenŠr sem vera skal me­ hagsmuni hluta­eiganda a­ lei­arljˇsi.

7. gr. ľ Vernd ■eirra sem ■jßst af ge­truflun
Ef ma­ur ■jßist af alvarlegri ge­truflun er ■vÝ a­eins heimilt, ßn sam■ykkis hans, a­ beita inngripi gagnvart honum Ý ■eim tilgangi a­ veita me­fer­ vi­ ge­trufluninni, a­ hann eigi heilsutjˇn ß hŠttu a­ ÷­rum kosti, me­ fyrirvara um verndarßkvŠ­i Ý l÷gum, me­al annars um umsjˇn, eftirlit og ßfrřjunarlei­ir.

8. gr. ľ Brß­atilvik
Ef ekki reynist unnt a­ leita vi­eigandi sam■ykkis vegna brß­atilviks er heimilt a­ beita tafarlaust hverju ■vÝ inngripi sem er nau­synlegt frß lŠknisfrŠ­ilegu sjˇnarmi­i me­ heilsu hluta­eiganda a­ lei­arljˇsi.

9. gr. ľ Ëskir sem komi­ hafa fram ß­ur
Ůegar sj˙klingur er ˇfŠr um a­ lßta vilja sinn Ý ljˇs ß ■eirri stundu sem inngripi er beitt skal taka tillit til ˇska sem hann hefur sett fram ß­ur Ý ■eim efnum.


III. kafli ľ EinkalÝf og rÚttur til upplřsinga

10. gr. ľ EinkalÝf og rÚttur til upplřsinga
1. SÚrhver ß rÚtt ß ■vÝ a­ einkalÝf hans sÚ vernda­ ■egar upplřsingar um heilsufar hans eru annars vegar.
2. SÚrhver ß rÚtt ß a­ kynna sÚr allar upplřsingar sem safna­ er um heilsufar hans. Engu a­ sÝ­ur skal vir­a ˇskir einstaklinga um a­ fß ekki slÝkar upplřsingar.
3. ═ undantekningartilvikum er heimilt, Ý ■ßgu sj˙klings, a­ setja Ý l÷g takmarkanir ß rÚttindum ■eim sem um getur Ý 2. mgr.


IV. kafli ľ Genamengi mannsins

11. gr. ľ Bann vi­ mismunun
Ëheimilt er a­ mismuna nokkrum manni ß grundvelli erf­astofns.

12. gr. ľ Erf­afrŠ­iprˇfanir me­ forsagnargildi
Ëheimilt er a­ gera prˇfanir sem segja fyrir um arfgenga sj˙kdˇma e­a gera kleift anna­ hvort a­ greina a­ ma­urinn beri Ý sÚr gen sem veldur sj˙kdˇmi e­a a­ hann hafi erf­abundna hneig­ e­a nŠmi fyrir sj˙kdˇmi, nema Ý lŠkningaskyni e­a vegna vÝsindarannsˇkna Ý lŠkningaskyni, og me­ ■eim fyrirvara a­ leita­ sÚ vi­eigandi erf­afrŠ­irß­gjafar.

13. gr. ľ Breytingar ß genamengi mannsins
Inngrip, sem hafa ■a­ a­ markmi­i a­ breyta genamengi mannsins, eru eing÷ngu heimil Ý ■vÝ skyni a­ fyrirbyggja, greina e­a lŠkna sj˙kdˇma, og ■vÝ a­eins a­ tilgangurinn sÚ ekki sß a­ kalla fram breytingar ß genamengi afkomendanna.

14. gr. ľ Bann vi­ a­ velja kyn
Ëheimilt skal a­ nota lŠknisfrŠ­ilegar a­fer­ir, sem au­velda getna­, Ý ■eim tilgangi a­ velja kyn ˇfŠdds barns, nema Ý ■vÝ skyni a­ snei­a hjß alvarlegum arfgengum og kynbundnum sj˙kdˇmi.


V. kafli ľ VÝsindarannsˇknir

15. gr. ľ Almenn regla
VÝsindarannsˇknir ß svi­i lÝffrŠ­i og lŠknisfrŠ­i skulu vera frjßlsar, me­ fyrirvara um ßkvŠ­i ■essa samnings og ÷nnur lagaßkvŠ­i sem mŠla fyrir um vernd mannsins.

16. gr. ľ Vernd ■eirra sem gangast undir rannsˇknir
Rannsˇknir ß manni eru ˇheimilar nema eftirt÷ldum skilyr­um sÚ fullnŠgt:
i -- ekki eru til a­fer­ir sem skila sambŠrilegum ßrangri og rannsˇknir ß m÷nnum;
ii -- ßhŠttan, sem manninum kann a­ vera b˙in, er ekki ˇhŠfilega mikil Ý samanbur­i vi­ hugsanlegan hag af rannsˇknunum;
iii -- l÷gbŠr yfirv÷ld hafa sam■ykkt rannsˇknaverkefni­ a­ undangenginni sjßlfstŠ­ri athugun ß vÝsindalegu gildi ■ess, me­al annars mati ß ■vÝ hversu mikilvŠgur tilgangur ■ess er, og ■verfaglegri athugun ß ■vÝ hvort ■a­ sÚ vi­unandi frß si­fer­ilegu sjˇnarmi­i;
iv -- sß sem gengst undir rannsˇknirnar hefur fengi­ upplřsingar um rÚtt sinn og ■ß vernd sem l÷g mŠla fyrir um;
v -- sam■ykki­, sem kve­i­ er ß um Ý 5. gr., hefur veri­ veitt me­ ˇyggjandi, sÚrtŠkum og skriflegum hŠtti. Heimilt er a­ draga slÝkt sam■ykki til baka hvenŠr sem vera skal.

17. gr. ľ Vernd ■eirra sem geta ekki veitt sam■ykki sitt til rannsˇkna
1. Rannsˇknir ß manni, sem getur ekki veitt sam■ykki sitt til ■eirra Ý samrŠmi vi­ 5. gr., eru ˇheimilar nema eftirt÷ldum skilyr­um sÚ fullnŠgt:
i -- skilyr­unum sem sett eru Ý i- til iv-li­ Ý 16. gr. er fullnŠgt;
ii --vŠnta mß a­ ni­urst÷­ur rannsˇknanna ver­i til a­ bŠta heilsu hans Ý raun og me­ beinum hŠtti;
iii -- ■ess er ekki kostur a­ gera rannsˇknir me­ sambŠrilegum ßrangri ß ■eim sem geta veitt til ■eirra sam■ykki sitt;
iv -- heimildin, sem kve­i­ er ß um Ý 6. gr., hefur veri­ veitt me­ sÚrtŠkum og skriflegum hŠtti; og
v -- hluta­eigandi hreyfir ekki andmŠlum.
2. ═ undantekningartilvikum og me­ ■eim verndarskilyr­um, sem l÷g mŠla fyrir um, mß heimila rannsˇknir ■ˇtt ekki sÚ vi­ ■vÝ a­ b˙ast a­ ni­urst÷­ur ■eirra ver­i hluta­eiganda til beinnar heilsubˇtar, enda sÚ ■eim skilyr­um fullnŠgt, sem mŠlt er fyrir um Ý i-, iii-, iv- og v-li­ 1. mgr. hÚr ß undan, ßsamt eftirt÷ldum vi­bˇtarskilyr­um:
i -- markmi­ rannsˇknanna er a­ auka verulega vÝsindalega ■ekkingu ß ßstandi hluta­eiganda e­a ■eim sj˙kdˇmi e­a kvilla sem ■jßir hann, me­ ■a­ fyrir augum a­ komast a­ lokum a­ ni­urst÷­um sem or­i­ geta til hagsbˇta honum sjßlfum e­a ÷­rum Ý sama aldurshˇpi e­a ■eim sem ■jßst af sama sj˙kdˇmi e­a kvilla e­a hafa
s÷mu einkenni;
ii -- rannsˇknirnar hafa a­eins lßgmarksßhŠttu og lßgmarksßlag Ý f÷r me­ sÚr fyrir hluta­eiganda.

18. gr. ľ Rannsˇknir ß fˇsturvÝsum Ý glasi
1, Ef l÷g heimila rannsˇknir ß fˇsturvÝsum Ý glasi skulu ■au tryggja a­ fˇsturvÝsirinn sÚ vernda­ur me­ fullnŠgjandi hŠtti.
2. Ëheimilt er a­ b˙a til mannlega fˇsturvÝsa til vÝsindarannsˇkna.


VI. kafli ľ Taka lÝffŠra og vefja ˙r lifandi gj÷fum til ÝgrŠ­slu

19. gr. ľ Almenn regla
1. Ëheimilt er a­ taka lÝffŠri e­a vefi ˙r lifandi gjafa til ÝgrŠ­slu nema til ■ess a­ lŠkna lÝffŠra■egann og ■egar hvorki er tiltŠkt heppilegt lÝffŠri e­a vefur ˙r lßtnum manni nÚ ÷nnur lŠkningaa­fer­ sem skilar sambŠrilegum ßrangri.
2. Sam■ykki­, sem kve­i­ er ß um Ý 5. gr., skal veitt me­ ˇyggjandi og sÚrtŠkum hŠtti og anna­ hvort skriflega e­a hjß opinberri stofnun.

20. gr. ľ Vernd ■eirra sem geta ekki veitt sam■ykki sitt fyrir lÝffŠrat÷ku
1. Ëheimilt er a­ taka lÝffŠri e­a vefi ˙r ■eim sem getur ekki veitt sam■ykki fyrir ■vÝ Ý samrŠmi vi­ 5. gr.
2. ═ undantekningartilvikum og me­ ■eim skilyr­um, sem l÷g mŠla fyrir um, mß heimila t÷ku endurnřjanlegra vefja ˙r ■eim sem getur ekki veitt sam■ykki fyrir ■vÝ, enda sÚ eftirt÷ldum skilyr­um fullnŠgt:
i -- ekki er tiltŠkur heppilegur gjafi sem gŠti veitt sam■ykki;
ii -- ■eginn er brˇ­ir e­a systir gjafans;
iii -- gj÷fin ver­ur a­ stu­la a­ ■vÝ a­ bjarga lÝfi ■egans;
iv -- heimildin, sem kve­i­ er ß um Ý 2. og 3. mgr. 6. gr., hefur veri­ veitt me­ sÚrtŠkum og skriflegum hŠtti, Ý samrŠmi vi­ l÷g og me­ sam■ykki l÷gbŠrs yfirvalds;
v -- vŠntanlegur ■egi hreyfir ekki andmŠlum.


VII. kafli ľ Bann vi­ fjßrhagslegum ßvinningi og rß­st÷fun lÝkamshluta af m÷nnum

21. gr. ľ Bann vi­ fjßrhagslegum ßvinningi
Ëheimilt er a­ hafa fjßrhagslegan ßvinning af mannslÝkamanum og hlutum hans sem slÝkum.

22. gr. ľ Rß­st÷fun lÝkamshluta sem hafa veri­ fjarlŠg­ir
Ůegar lÝkamshluti manns er fjarlŠg­ur me­an inngrip stendur yfir er ˇheimilt a­ var­veita hann og rß­stafa honum Ý ÷­rum tilgangi en ■eim sem taka hans helga­ist af, nema fylgt sÚ vi­eigandi mßlsme­fer­ vi­ a­ upplřsa ■ann sem ß Ý hlut og leita sam■ykkis hans.


VIII. kafli ľ Brot gegn ßkvŠ­um samningsins

23. gr. ľ Brot gegn rÚttindum e­a meginreglum
Samningsa­ilar skulu tryggja a­ rÚttarvernd sÚ hŠfilega mikil til ■ess a­ koma Ý veg fyrir ˇl÷gmŠt brot gegn rÚttindum og meginreglum sem mŠlt er fyrir um Ý ■essum samningi, e­a st÷­va ■au me­ sk÷mmum fyrirvara.

24. gr. ľ BŠtur fyrir ˇrÚttlŠtanlegan ska­a
Sß sem hefur or­i­ fyrir ˇrÚttlŠtanlegum ska­a vegna inngrips ß rÚtt ß sanngj÷rnum bˇtum me­ ■eim skilyr­um og samkvŠmt ■eirri mßlsme­fer­ sem l÷g mŠla fyrir um.

25. gr. ľ Vi­url÷g
Samningsa­ilar skulu kve­a ß um hŠfileg vi­url÷g sem beita skal vi­ brot ß ßkvŠ­um ■essa samnings.


IX. kafli. ľ Tengsl milli ■essa samnings og annarra ßkvŠ­a

26. gr. ľ Takmarkanir vi­ ■vÝ a­ neyta rÚttinda
1. Ëheimilt er a­ setja a­rar takmarkanir vi­ ■vÝ a­ neyta rÚttinda og verndarßkvŠ­a ■essa samnings en ■Šr sem mŠlt er fyrir um Ý l÷gum og eru nau­synlegar Ý lř­rŠ­islegu samfÚlagi til a­ tryggja ÷ryggi almennings, fyrirbyggja glŠpi, vernda almannaheilbrig­i e­a vernda rÚttindi og frelsi annarra.
2. Ëheimilt er a­ lßta takmarkanir ß bor­ vi­ ■Šr, sem um getur Ý sÝ­ustu mßlsgrein, gilda um 11., 13., 14., 16., 17., 19., 20. og 21. gr.

27. gr. ľ VÝ­tŠkari vernd
Ekkert ßkvŠ­i Ý ■essum samningi skal t˙lka­ svo a­ ■a­ takmarki e­a hafi me­ ÷­rum hŠtti ßhrif ß ■ann kost samningsa­ila a­ veita vÝ­tŠkari vernd, me­ hli­sjˇn af starfsemi ß svi­i lÝffrŠ­i og lŠknisfrŠ­i, en mŠlt er fyrir um Ý samningnum.


X. kafli ľ Opinberar umrŠ­ur

28. gr. ľ Opinberar umrŠ­ur
Samningsa­ilar skulu gŠta ■ess a­ grundvallarspurningar, sem vakna vegna ■rˇunar Ý lÝffrŠ­i og lŠknisfrŠ­i, sÚu rŠddar me­ vi­eigandi hŠtti ß opinberum vettvangi, einkum Ý ljˇsi ■eirra ßhrifa sem s˙ ■rˇun hefur ß svi­i lŠkninga, fÚlagsmßla, efnahagsmßla, si­fer­is og rÚttar, og a­ leita­ sÚ samrß­s vegna hugsanlegrar starfsemi Ý ■essum greinum.


XI. kafli ľ T˙lkun samningsins og eftirfylgni

29. gr. ľ T˙lkun samningsins
MannrÚttindadˇmstˇll Evrˇpu getur gefi­ rß­gjafarßlit um l÷gfrŠ­ileg ßlitamßl sem var­a t˙lkun ■essa samnings, ßn beinnar tilvÝsunar til tiltekinna dˇmsmßla sem bÝ­a ˙rskur­ar, a­ bei­ni:
ľ rÝkisstjˇrnar einhvers samningsa­ilanna, eftir a­ hafa tilkynnt ■a­ ÷­rum samningsa­ilum;
ľ nefndarinnar sem sett er ß fˇt me­ 32. gr., og skal h˙n ■ß eing÷ngu skipu­ fulltr˙um samningsa­ila, me­ ßkv÷r­un sem er tekin me­ tveimur ■ri­ju hlutum greiddra atkvŠ­a.

30. gr. ľ Skřrslur um beitingu samningsins
A­ bei­ni framkvŠmdastjˇra Evrˇpurß­sins skal hver samningsa­ili skřra me­ hva­a hŠtti landsl÷g hans tryggja ßrangursrÝka framkvŠmd allra ßkvŠ­a Ý ■essum samningi.


XII. ľ Bˇkanir

31. gr. ľ Bˇkanir
Gera mß bˇkanir Ý samrŠmi vi­ ßkvŠ­i 32. gr. me­ ■a­ fyrir augum a­ mˇta meginreglurnar, sem samningur ■essi geymir, ß tilteknum svi­um.
Bˇkanirnar skulu lag­ar fram til undirritunar af hßlfu ■eirra rÝkja sem hafa undirrita­ ■ennan samning. ŮŠr skulu fullgiltar, vi­urkenndar e­a sam■ykktar. RÝki, sem hefur undirrita­ samninginn, er ˇheimilt a­ fullgilda, vi­urkenna e­a sam■ykkja bˇkanirnar nema ■a­ fullgildi, vi­urkenni e­a sam■ykki samninginn sjßlfan ß­ur e­a samtÝmis.


XIII. kafli ľ Breytingar ß samningnum

32. gr. ľ Breytingar ß samningnum
1. FramkvŠmdanefnd um lÝfsi­frŠ­i (CDBI), e­a hver s˙ nefnd ÷nnur sem rß­herranefndin tilnefnir, skal inna af hendi verkefni ■au sem falin eru "nefndinni" Ý ■essari grein og 29. gr.
2. Me­ fyrirvara um sÚrßkvŠ­i 29. gr. er hverju a­ildarrÝki Evrˇpurß­sins og hverjum samningsa­ila, sem ß ekki a­ild a­ Evrˇpurß­inu, heimilt a­ skipa fulltr˙a Ý nefndina og rß­a ■ar einu atkvŠ­i ■egar h˙n sinnir ■eim verkefnum sem henni eru falin me­ ■essum samningi.
3. Hvert ■a­ rÝki, sem um getur Ý 33. gr. e­a er bo­i­ a­ gerast a­ili a­ samningnum Ý samrŠmi vi­ ßkvŠ­i 34. gr. en ß ekki a­ild a­ samningi ■essum, getur skipa­ ßheyrnarfulltr˙a Ý nefndina. Ef Evrˇpubandalagi­ er ekki samningsa­ili getur ■a­ skipa­ ßheyrnarfulltr˙a Ý nefndina.
4. Til ■ess a­ samningurinn fylgi vÝsindalegri ■rˇun skal nefndin taka hann til athugunar eigi sÝ­ar en fimm ßrum eftir a­ hann ÷­last gildi, og eftir ■a­ jafnoft og nefndin telur rÚtt.
5. Allar till÷gur um breytingar ß ■essum samningi og allar till÷gur um bˇkun e­a breytingu ß bˇkun, sem lag­ar eru fram af hßlfu samningsa­ila, nefndarinnar e­a rß­herranefndarinnar, skulu sendar framkvŠmdastjˇra Evrˇpurß­sins og skal hann framsenda ■Šr a­ildarrÝkjum Evrˇpurß­sins, Evrˇpubandalaginu, ÷llum rÝkjum sem hafa undirrita­ samninginn, ÷llum samningsa­ilum, ÷llum rÝkjum sem bo­i­ hefur veri­ a­ undirrita samninginn Ý samrŠmi vi­ ßkvŠ­i 33. gr. og ÷llum rÝkjum sem bo­i­ hefur veri­ a­ gerast a­ilar a­ honum Ý samrŠmi vi­ ßkvŠ­i 34. gr.
6. Nefndin skal fjalla um till÷gurnar hi­ fyrsta tveimur mßnu­um eftir a­ framkvŠmdastjˇrinn hefur framsent ■Šr Ý samrŠmi vi­ 5. mgr. Nefndin skal leggja texta, sem sam■ykktur hefur veri­ me­ tveimur ■ri­ju hlutum greiddra atkvŠ­a, fyrir rß­herranefndina til sam■ykktar. Ůegar rß­herranefndin hefur sam■ykkt textann skal hann sendur samningsa­ilum til fullgildingar, vi­urkenningar e­a sam■ykkis.
7. SÚrhver breyting ÷­last gildi gagnvart ■eim samningsa­ilum, sem hafa vi­urkennt hana, fyrsta dag nŠsta mßna­ar eftir a­ li­inn er mßnu­ur frß ■vÝ a­ fimm samningsa­ilar, ■ar af a­ minnsta kosti fj÷gur a­ildarrÝki Evrˇpurß­sins, hafa tilkynnt framkvŠmdastjˇranum a­ ■eir hafi vi­urkennt hana.
Gagnvart hverjum ■eim samningsa­ila, sem sta­festir breytinguna sÝ­ar, ÷­last h˙n gildi fyrsta dag nŠsta mßna­ar eftir a­ li­inn er mßnu­ur frß ■vÝ a­ tÚ­ur samningsa­ili tilkynnir framkvŠmdastjˇranum a­ hann hafi vi­urkennt hana.


XIV. kafli ľ LokaßkvŠ­i

33. gr. ľ Undirritun, fullgilding og gildistaka
1. Samningur ■essi skal lag­ur fram til undirritunar fyrir a­ildarrÝki Evrˇpurß­sins og rÝki, sem eru ekki a­ilar a­ Evrˇpurß­inu en hafa teki­ ■ßtt Ý ger­ samnings ■essa, og fyrir Evrˇpubandalagi­.
2. Samningur ■essi skal lag­ur fram me­ fyrirvara um fullgildingu, vi­urkenningu e­a sam■ykki. Skj÷l til fullgildingar, vi­urkenningar e­a sam■ykkis skulu afhent framkvŠmdastjˇra Evrˇpurß­sins til v÷rslu.
3. Samningur ■essi ÷­last gildi ß fyrsta degi nŠsta mßna­ar eftir a­ li­nir eru ■rÝr mßnu­ir frß ■vÝ a­ ■rj˙ rÝki, ■ar af tv÷ a­ildarrÝki Evrˇpurß­sins a­ minnsta kosti, lřsa sig sam■ykk ■vÝ a­ vera bundin af honum Ý samrŠmi vi­ ßkvŠ­i undanfarandi mßlsgreinar.
4. Samningurinn ÷­last gildi gagnvart hverju undirritunarrÝki, sem sÝ­ar lřsir sig sam■ykkt ■vÝ a­ vera bundi­ af honum, ß fyrsta degi nŠsta mßna­ar eftir a­ li­nir eru ■rÝr mßnu­ir frß ■vÝ a­ skjal til fullgildingar, vi­urkenningar e­a sam■ykkis ■ess er afhent til v÷rslu.

34. gr. ľ RÝki sem eiga ekki a­ild a­ Evrˇpurß­inu
1. Er samningur ■essi hefur ÷­last gildi getur rß­herranefnd Evrˇpurß­sins, a­ h÷f­u samrß­i vi­ samningsa­ilana, bo­i­ rÝkum utan Evrˇpurß­sins a­ gerast a­ilar a­ samningi ■essum me­ ßkv÷r­un sem tekin er me­ ■eim meirihluta sem kve­i­ er ß um Ý d-li­ 20. gr. stofnskrßr Evrˇpurß­sins og me­ samhljˇ­a sam■ykki fulltr˙a samningsrÝkjanna sem eiga rÚtt til setu Ý nefndinni.
2. Samningurinn ÷­last gildi gagnvart sÚrhverju rÝki, sem gerist a­ili, fyrsta dag nŠsta mßna­ar eftir a­ li­nir eru ■rÝr mßnu­ir frß ■vÝ a­ skjal til a­ildar er afhent framkvŠmdastjˇra Evrˇpurß­sins til v÷rslu.

35. gr. ľ LandsvŠ­i sem samningurinn tekur til
1. Hvert undirritunarrÝki getur vi­ undirritun, e­a ■egar skjal ■ess til fullgildingar, vi­urkenningar, sam■ykkis e­a a­ildar er afhent til v÷rslu, tilgreint ■a­ e­a ■au landsvŠ­i sem samningur ■essi skal taka til. SÚrhvert anna­ rÝki getur lagt fram s÷mu yfirlřsingu vi­ afhendingu a­ildarskjals.
2. Hvert rÝki getur hvenŠr sem er sÝ­ar, me­ yfirlřsingu til framkvŠmdastjˇra Evrˇpurß­sins, lßti­ samning ■ennan taka til sÚrhvers annars landsvŠ­is sem tilgreint er Ý yfirlřsingunni, enda fari rÝki­ me­ utanrÝkismßl ■ess og hafi heimild til a­ stofna til skuldbindinga fyrir ■ess h÷nd. Samningurinn ÷­last gildi gagnvart slÝku landsvŠ­i ß fyrsta degi nŠsta mßna­ar eftir a­ li­nir eru ■rÝr mßnu­ir frß ■vÝ a­ framkvŠmdastjˇrinn fŠr yfirlřsinguna.
3. Afturkalla mß hverja yfirlřsingu samkvŠmt tveimur undanfarandi mßlsgreinum, a­ ■vÝ er var­ar sÚrhvert landsvŠ­i sem tilgreint er Ý slÝkri yfirlřsingu, me­ tilkynningu til framkvŠmdastjˇrans. Afturk÷llunin ÷­last gildi ß fyrsta degi nŠsta mßna­ar eftir a­ li­nir eru ■rÝr mßnu­ir frß ■vÝ a­ framkvŠmdastjˇrinn fŠr tilkynninguna.

36. gr. ľ Fyrirvarar
1. Hvert rÝki og Evrˇpubandalagi­ geta vi­ undirritun samnings ■essa, e­a ■egar skjal til fullgildingar, vi­urkenningar, sam■ykkis e­a a­ildar er afhent til v÷rslu, gert fyrirvara vi­ hvert einstakt ßkvŠ­i samningsins a­ svo miklu leyti sem gildandi l÷g ß landsvŠ­i ■ess eru ekki Ý samrŠmi vi­ ■a­ ßkvŠ­i. Fyrirvarar almenns e­lis skulu ˇheimilir samkvŠmt ■essari grein.
2. SÚrhverjum fyrirvara samkvŠmt ■essari grein skal fylgja stutt greinarger­ um ■au l÷g sem um er a­ rŠ­a.
3. Hver samningsa­ili, sem lŠtur samning ■ennan taka til landsvŠ­is, sem greint er frß Ý yfirlřsingunni sem um getur Ý 2. mgr. 35. gr., getur gert fyrirvara, a­ ■vÝ er var­ar vi­komandi landsvŠ­i, Ý samrŠmi vi­ ßkvŠ­i undanfarandi mßlsgreina.
4. Hver samningsa­ili, sem hefur gert ■ann fyrirvara sem greint er frß Ý ■essari grein, getur afturkalla­ hann me­ yfirlřsingu til framkvŠmdastjˇra Evrˇpurß­sins. Afturk÷llunin ÷­last gildi ß fyrsta degi nŠsta mßna­ar eftir a­ li­inn er einn mßnu­ur frß ■vÝ a­ framkvŠmdastjˇrinn fŠr tilkynninguna.

37. gr. ľ Upps÷gn
1. Hver samningsa­ili getur hvenŠr sem er sagt upp samningi ■essum me­ tilkynningu til framkvŠmdastjˇra Evrˇpurß­sins.
2. Upps÷gnin ÷­last gildi fyrsta dag nŠsta mßna­ar eftir a­ li­nir eru ■rÝr mßnu­ir frß ■vÝ a­ framkvŠmdastjˇrinn fŠr tilkynninguna.

38. gr. ľ Tilkynningar
FramkvŠmdastjˇri Evrˇpurß­sins skal tilkynna a­ildarrÝkjum rß­sins, Evrˇpubandalaginu, hverju undirritunarrÝki, hverjum samningsa­ila og rÝkjum, sem hefur veri­ bo­i­ a­ gerast a­ilar a­ samningi ■essum, um:
a - hverja undirritun,
b - afhendingu hvers skjals til fullgildingar, vi­urkenningar, sam■ykkis e­a a­ildar,
c - hvern gildist÷kudag samnings ■essa Ý samrŠmi vi­ 33. e­a 34. gr.,
d - hverja breytingu e­a bˇkun sem sam■ykkt er Ý samrŠmi vi­ 32. gr. og gildist÷kudag slÝkrar breytingar e­a bˇkunar,
e - hverja yfirlřsingu sem gefin er samkvŠmt ßkvŠ­um 35. gr.,
f - hvern fyrirvara og hverja afturk÷llun fyrirvara samkvŠmt ßkvŠ­um 36. gr.,
g - hverja a­ra ger­, tilkynningu e­a or­sendingu var­andi samning ■ennan.


Ůessu til sta­festu hafa undirrita­ir, sem til ■ess hafa fullt umbo­, undirrita­ samning ■ennan.

Gj÷rt Ý Oviedo (Asturias) 4. aprÝl 1997 Ý einu eintaki ß ensku og fr÷nsku sem ver­ur afhent til v÷rslu Ý skjalasafni Evrˇpurß­sins og eru bß­ir textarnir jafngildir. FramkvŠmdastjˇri Evrˇpurß­sins skal lßta hverju a­ildarrÝki Evrˇpurß­sins, Evrˇpubandalaginu, rÝkjum sem eru ekki a­ildarrÝki en hafa teki­ ■ßtt Ý ger­ samnings ■essa og rÝkjum, sem bo­i­ er a­ gerast a­ilar a­ samningi ■essum, Ý tÚ sta­fest endurrit.

MannrÚttindaskrifstofa ═slands

MannrÚttindaskrifstofa ═slands var stofnu­ Ý Almannagjß ß Ůingv÷llum hinn 17. j˙nÝ 1994, ß fimmtÝu ßra afmŠli Ýslenska lř­veldisins. Skrifstofan er ˇhß­ stofnun sem vinnur a­ framgangi mannrÚttinda me­ ■vÝ a­ stu­la a­ rannsˇknum og frŠ­slu og efla umrŠ­u um mannrÚttindi ß ═slandi.á

Valmynd

Skrß­u ■ig ß pˇstlista MRS═

Skrß­u ■ig og fß­u frÚttir, upplřsingar um nř verkefni og fleira frß okkur.

MannrÚttindaskrifstofa ═slands

T˙ngata 14 | 101 ReykjavÝk | SÝmi 552 2720 | info[hjß]humanrights.is

Skrifstofan er opin frß 9-12 og 13-16