Samningur gegn pyndingum og annarri grimmilegri, ˇmannlegri e­a vanvir­andi me­fer­ e­a refsingu

RÝki ■au sem a­ilar eru a­ samningi ■essum, sem telja, Ý samrŠmi vi­ meginreglur ■Šr er fram koma Ý sßttmßla Sameinu­u ■jˇ­anna, a­ vi­urkenning ß j÷fnum og ˇafsalanlegum rÚttindum allra manna sÚu undirsta­a frelsis, rÚttlŠtis og fri­ar Ý heiminum, sem vi­urkenna a­ rÚttindi ■essi grundvallist ß me­fŠddri g÷fgi mannsins, sem hafa Ý huga skuldbindingar rÝkja samkvŠmt sßttmßlanum, sÚrstaklega skv. 55. gr., a­ efla almenna vir­ingu fyrir og halda Ý hei­ri mannrÚttindi og grundvallarfrelsi, sem hafa hli­sjˇn af 5. gr. mannrÚttindayfirlřsingar Sameinu­u ■jˇ­anna og 7. gr. al■jˇ­asamnings um borgaraleg og stjˇrnmßlaleg rÚttindi, sem bß­ar kve­a ß um a­ enginn ma­ur skuli sŠta pyndingum e­a grimmilegri, ˇmannlegri e­a vanvir­andi me­fer­ e­a refsingu, sem einnig hafa hli­sjˇn af yfirlřsingu um vernd allra manna gegn ■vÝ a­ sŠta pyndingum og annarri grimmilegri, ˇmannlegri e­a vanvir­andi me­fer­ e­a refsingu, sem sam■ykkt var ß allsherjar■inginu hinn 9. desember 1975, sem vilja a­ barßttan gegn pyndingum og annarri grimmilegri, ˇmannlegri e­a vanvir­andi me­fer­ e­a refsingu ver­i ßrangursrÝkari um heim allan, hafa komi­ sÚr saman um eftirfarandi:

I. HLUTI

1. gr.

1. ═ samningi ■essum merkir hugtaki­ ,,pyndingar`` hvern ■ann verkna­, sem manni er vÝsvitandi valdi­ alvarlegum lÝkamlegum e­a andlegum sßrsauka e­a ■jßningu me­, Ý ■vÝ skyni a­ fß hjß honum e­a ■ri­ja manni upplřsingar e­a jßtningu, refsa honum fyrir

verk sem hann e­a ■ri­ji ma­ur hefur frami­ e­a er gruna­ur um a­ hafa frami­, e­a til a­ hrŠ­a e­a ney­a hann e­a ■ri­ja mann, e­a af ßstŠ­um sem byggjast ß mismunun af einhverju tagi, ■egar sßrsauka e­a ■jßningu er ■annig valdi­ fyrir e­a me­ frumkvŠ­i e­a me­ sam■ykki e­a umlÝ­un opinbers starfsmanns e­a annars manns sem er handhafi opinbers valds. Hugtaki­ tekur ekki til sßrsauka e­a ■jßningar sem einungis mß rekja til e­a tilheyrir e­a lei­ir af l÷gmŠtum vi­url÷gum. 2. Grein ■essi sker­ir ekki gildi neins al■jˇ­asamnings e­a ßkvŠ­a Ý landsl÷gum sem hafa e­a kunna a­ hafa ßkvŠ­i sem ganga lengra.

2. gr.

1. Hvert a­ildarrÝki skal gera virkar rß­stafanir ß svi­i l÷ggjafar, stjˇrnsřslu og rÚttarv÷rslu, e­a a­rar rß­stafanir til a­ koma Ý veg fyrir pyndingar ß sÚrhverju landsvŠ­i Ý l÷gs÷gu ■ess. 2. Hvernig sem ß stendur mß aldrei h÷f­a til sÚrstakra a­stŠ­na af nokkru tagi, svo sem ˇfri­arßstands, ˇfri­arhŠttu, ˇtryggs stjˇrnmßlaßstands innanlands, e­a nokkurs annars almenns ney­arßstands til rÚttlŠtingar pyndingum. 3. Ekki mß vÝsa til fyrirmŠla yfirbo­ara e­a stjˇrnvalds til rÚttlŠtingar pyndingum.

3. gr.

1. Ekkert a­ildarrÝki skal vÝsa ˙r landi, endursenda (refouler) e­a framselja mann til annars rÝkis, ef veruleg ßstŠ­a er til a­ Štla a­ hann eigi ■ar ß hŠttu a­ sŠta pyndingum. 2. Ůegar ßkve­i­ er hvort slÝkar ßstŠ­ur eru fyrir hendi skulu ■ar til bŠr yfirv÷ld hafa hli­sjˇn af ÷llum atri­um sem mßli skipta, ■ar ß me­al, eftir ■vÝ sem vi­ ß, hvort Ý rÝki ■vÝ sem um rŠ­ir vi­gangist ßberandi, grˇf e­a stˇrfelld mannrÚttindabrot.

4. gr.

1. Hvert a­ildarrÝki skal tryggja a­ pyndingar af ÷llu tagi teljist til afbrota samkvŠmt refsil÷gum ■ess. Ůa­ sama skal gilda um tilraun til pyndinga og verk hvers ■ess manns sem telst a­ili a­ e­a ■ßtttakandi Ý pyndingum. 2. Hvert a­ildarrÝki skal leggja hŠfilegar refsingar vi­ brotum ■essum sem taka tillit til ■ess hversu alvarleg ■au eru.

5. gr.

1. ═ eftirgreindum tilvikum skal hvert a­ildarrÝki gera ■Šr rß­stafanir sem nau­synlegar eru til a­ fella ■au brot sem um rŠ­ir Ý 4. gr. undir l÷gs÷gu sÝna: 1. Ůegar brotin eru framin ß landsvŠ­i innan l÷gs÷gu ■ess, e­a um bor­ Ý skipi e­a loftfari sem skrß­ er Ý ■vÝ rÝki. 2. Ůegar s÷kunautur er ■egn ■ess rÝkis. 3. Ůegar sß sem fyrir broti ver­ur er ■egn ■ess rÝkis og vi­komandi rÝki telur rÚtt a­ gera svo. 2. S÷mulei­is skal hvert a­ildarrÝki gera ■Šr rß­stafanir sem nau­synlegar eru til a­ fella slÝk brot undir l÷gs÷gu ■ess ef s÷kunautur er staddur ß landsvŠ­i Ý l÷gs÷gu ■ess og hann er ekki framseldur skv. 8. gr. til einhvers ■ess rÝkis sem 1. mgr. ■essarar greinar tekur til. 3. Samningur ■essi skal ekki hindra beitingu neinnar refsil÷gs÷gu samkvŠmt landsl÷gum.

6. gr.

1. Hvert a­ildarrÝki skal, ef ma­ur sem saka­ur er um a­ hafa frami­ eitthvert ■eirra brota sem um rŠ­ir Ý 4. gr. er staddur innan l÷gs÷gu ■ess, er ■a­ hefur athuga­ ■Šr upplřsingar sem ■vÝ eru tiltŠkar og gengi­ ˙r skugga um a­ a­stŠ­ur rÚttlŠti ■a­, taka hann Ý gŠslu e­a gera a­rar rß­stafanir samkvŠmt l÷gum til a­ tryggja nŠrveru hans. Um gŠslu e­a a­rar rß­stafanir samkvŠmt l÷gum skal fara a­ l÷gum ■ess rÝkis, en ekki mega rß­stafanir ■essar haldast lengur en nau­syn krefur til a­ unnt sÚ a­ h÷f­a refsimßl e­a hlutast til um framsal. 2. Vi­komandi rÝki skal ■egar framkvŠma frumrannsˇkn ß mßlav÷xtum. 3. Manni, sem haf­ur er Ý gŠslu skv. 1. mgr. ■essarar greinar, skal veitt a­sto­ til a­ hafa ■egar Ý sta­ samband vi­ nŠsta fulltr˙a hluta­eigandi rÝkis ■ar sem hann er ■egn,e­a, sÚ hann rÝkisfangslaus, vi­ fulltr˙a ■ess rÝkis ■ar sem hann dvelur a­ jafna­i. 4. Ůegar rÝki hefur teki­ mann Ý gŠslu samkvŠmt ■essari grein skal ■a­ ■egar tilkynna ■eim rÝkjum sem um getur Ý 1. mgr. 5. gr. a­ ma­urinn sÚ ■ar Ý gŠslu og um ■Šr ßstŠ­ur sem h˙n er bygg­ ß. RÝki ■a­, sem framkvŠmir frumrannsˇkn ■ß sem gert er rß­ fyrir Ý 2. mgr. ■essarar greinar, skal ■egar Ý sta­ tilkynna ß­urgreindum rÝkjum um ■a­ sem fram hefur komi­ og taka fram hvort ■a­ Štli a­ beita l÷gs÷gu sinni.

7. gr.

1. ═ ■eim tilvikum sem um er fjalla­ Ý 5. gr. skal a­ildarrÝki, ef ß landsvŠ­i Ý l÷gs÷gu ■ess er a­ finna mann sem saka­ur er um a­ hafa frami­ eitthvert ■eirra brota sem um rŠ­ir Ý 4. gr., fela mßli­ ■ar til bŠrum yfirv÷ldum sÝnum til h÷f­unar refsimßls ef ma­urinn er ekki framseldur. 2. Yfirv÷ld ■essi skulu taka ßkv÷r­un sÝna ß sama hßtt og um hvert anna­ alvarlegt afbrot vŠri a­ rŠ­a samkvŠmt l÷gum ■ess rÝkis. ═ tilvikum ■eim sem um rŠ­ir Ý 2. mgr. 5. gr. skulu kr÷fur um fyrirliggjandi s÷nnunarg÷gn til h÷f­unar refsimßls og sakfellingar ß engan hßtt vera minni en ■Šr sem vi­ eiga Ý tilvikum ■eim sem um rŠ­ir Ý 1. mgr. 5. gr. 3. Hverjum ■eim manni, sem refsimßl er h÷f­a­ gegn vegna brota sem um rŠ­ir Ý 4. gr., skal trygg­ rÚttlßt mßlsme­fer­ ß ÷llum stigum mßlsins.

8. gr.

1. ═ ÷llum framsalssamningum sem ■egar eru fyrir hendi milli a­ildarrÝkja skal liti­ svo ß a­ brot ■au, sem um rŠ­ir Ý 4. gr., teljist til afbrota sem geta var­a­ framsali. A­ildarrÝki skuldbinda sig til a­ fella slÝk brot undir afbrot sem var­a­ geta framsali Ý ÷llum framsalssamningum sem sÝ­ar eru ger­ir milli ■eirra. 2. N˙ berst a­ildarrÝki, sem setur ■a­ skilyr­i fyrir framsali a­ millirÝkjasamningur sÚ fyrir hendi, framsalsbei­ni frß ÷­ru rÝki sem ■a­ hefur ekki gert framsalssamning vi­, og mß ■a­ ■ß lÝta svo ß sem samningur ■essi veiti lagagrundv÷ll til framsals a­ ■vÝ er slÝk brot var­ar. Framsal skal hß­ ÷­rum skilyr­um sem l÷g ■ess rÝkis sem framsalsbei­ni er beint til kve­a ß um. 3. A­ildarrÝki, sem ekki setja ■a­ skilyr­i fyrir framsali a­ millirÝkjasamingur sÚ fyrir hendi, skulu sÝn ß milli telja slÝk brot til afbrota sem var­a­ geti framsali samkvŠmt ■eim skilyr­um sem l÷g ■ess rÝkis sem framsalssbei­ni er beint til setja. 4. A­ ■vÝ er var­ar framsal milli a­ildarrÝkja skal fari­ me­ slÝk brot eins og ■au hef­u veri­ framin bŠ­i ß ■eim vettvangi ■ar sem ■au ßttu sÚr sta­ og einnig ß landsvŠ­i rÝkja ■eirra sem fella ■au undir l÷gs÷gu sÝna skv. 1. mgr. 5. gr.

9. gr.

1. A­ildarrÝki skulu af fremsta megni a­sto­a hvert anna­ Ý tengslum vi­ me­fer­ refsimßls vegna sÚrhvers ■ess brots sem um rŠ­ir Ý 4. gr., ■ar me­ tali­ me­ afhendingu allra s÷nnunargagna sem ■eim eru tiltŠk og ■÷rf er ß vi­ me­fer­ mßlsins. 2. A­ildarrÝki skulu rŠkja skyldur sÝnar skv. 1. mgr. ■essarar greinar Ý samrŠmi vi­ sÚrhvern ■ann samning um gagnkvŠma rÚttara­sto­ sem Ý gildi kann a­ vera milli ■eirra.

10. gr.

1. Hvert a­ildarrÝki skal tryggja a­ kennsla og upplřsingar um bann vi­ pyndingum ver­i gagngert innifaldar Ý ■jßlfun l÷ggŠslumanna ß vegum borgaralegra yfirvalda e­a hers, starfsfˇlks Ý heilsugŠslu, opinberra starfsmanna og annarra sem kunna a­ fßst vi­ gŠslu, yfirheyrslu e­a me­fer­ hvers ■ess manns sem sŠtir handt÷ku, gŠslu e­a fangelsun af nokkru tagi. 2. Hvert a­ildarrÝki skal tilgreina bann ■etta Ý reglum ■eim e­a fyrirmŠlum sem sett eru me­ hli­sjˇn af skyldum og verksvi­i allra slÝkra starfsmanna.

11. gr.

Hvert a­ildarrÝki skal ß kerfisbundinn hßtt hafa eftirlit me­ yfirheyrslureglum, fyrirmŠlum, a­fer­um, starfsvenjum og fyrirkomulagi vi­ gŠslu og me­fer­ manna sem sŠta handt÷ku, gŠslu e­a fangelsun af nokkru tagi ß ÷llum landsvŠ­um innan l÷gs÷gu ■eirra, Ý ■vÝ skyni a­ koma Ý veg fyrir a­ hvers konar pyndingar eigi sÚr sta­.

12. gr.

Hvert a­ildarrÝki skal tryggja a­ ■ar til bŠr yfirv÷ld ■ess hlutist ■egar til um ˇhlutdrŠga rannsˇkn hvenŠr sem skynsamleg ßstŠ­a er til a­ Štla a­ pyndingar hafi ßtt sÚr sta­ ß nokkru landsvŠ­i innan l÷gs÷gu ■ess.

13. gr.

Hvert a­ildarrÝki skal tryggja a­ sÚrhver einstaklingur sem heldur ■vÝ fram a­ hann hafi veri­ beittur pyndingum ß einhverju landsvŠ­i Ý l÷gs÷gu ■ess, eigi rÚtt ß a­ bera fram kŠru til ■ar til bŠrra yfirvalda ■ess, og a­ mßl hans sŠti ■egar ˇhlutdrŠgri rannsˇkn af ■eirra hßlfu. Gera skal rß­stafanir til a­ tryggja a­ kŠrandinn og vitni sÚu verndu­ fyrir illri me­fer­ e­a hˇtunum sem rekja mß til kŠrunnar e­a skřrslna sem gefnar hafa veri­.

14. gr.

1. Hvert a­ildarrÝki skal Ý rÚttarkerfi sÝnu tryggja a­ sß sem hefur sŠtt pyndingum hljˇti uppreisn og eigi framkvŠmanlegan rÚtt til sanngjarnra og fullnŠgjandi bˇta, ■ar me­ tali­ fyrir allri ■eirri endurhŠfingu sem kostur er ß. Hljˇti ma­ur sem sŠtt hefur pyndingum bana af aflei­ingum ■eirra skulu ■eir sem hann framfŠrir eiga rÚtt ß bˇtum. 2. ┴kvŠ­i ■essarar greinar skulu engin ßhrif hafa ß bˇtarÚtt sem ■egar er fyrir hendi Ý landsl÷gum til ■ess er sŠtt hefur pyndingum e­a annarra.

15. gr.

Hvert a­ildarrÝki skal tryggja a­ engin yfirlřsing sem reynst hefur veri­ fengin me­ pyndingum sÚ notu­ sem s÷nnunargagn vi­ me­fer­ mßls, nema gegn ■eim sem saka­ur er um pyndingar til s÷nnunar ■vÝ a­ yfirlřsingin hafi veri­ veitt.


16. gr.

1. Hvert a­ildarrÝki skuldbindur sig til a­ hindra a­ ß nokkru landsvŠ­i Ý l÷gs÷gu ■ess sÚu framin ÷nnur verk er teljast til grimmilegrar, ˇmannlegrar e­a vanvir­andi me­fer­ar e­a refsingar, en skilgreining hugtaksins pynding Ý 1. gr. nŠr ■ˇ ekki til, ■egar slÝk verk eru framin af e­a fyrir frumkvŠ­i e­a me­ sam■ykki e­a umlÝ­un opinbers starfsmanns e­a annars manns sem er handhafi opinbers valds. SÚrstaklega skulu skuldbindingar ■Šr gilda sem um getur Ý 10., 11., 12. og 13. gr. ■annig a­ Ý sta­ ■ess a­ vÝsa­ sÚ til pyndinga sÚ vÝsa­ til annarrar grimmilegrar, ˇmannlegrar e­a vanvir­andi me­fer­ar e­a refsingar. 2. ┴kvŠ­i samnings ■essa sker­a ekki gildi neinna annarra al■jˇ­asamninga e­a ßkvŠ­i Ý landsl÷gum sem leggja bann vi­ grimmilegri, ˇmannlegri e­a vanvir­andi me­fer­ e­a refsingu, e­a tengjast framsali e­a brottvÝsun ˙r landi.

II. HLUTI

17. gr.

1. Stofna skal nefnd gegn pyndingum (hÚr eftir k÷llu­ nefndin) sem rŠkja skal skyldur ■Šr sem kve­i­ er ß um hÚr ß eftir. Nefndin skal skipu­ tÝu sÚrfrŠ­ingum, vammlausum og vi­urkenndum a­ ■ekkingu ß svi­i mannrÚttinda, og skulu ■eir skipa sŠti sitt sem einstaklingar. Skulu sÚrfrŠ­ingarnir kj÷rnir af a­ildarrÝkjunum, a­ teknu tilliti til landfrŠ­ilegrar dreifingar og gagnsemi ■ess a­ sumir nefndarmenn hafi l÷gfrŠ­ilega starfsreynslu. 2. Nefndarmenn skulu kj÷rnir leynilegri kosningu af skrß um menn sem a­ildarrÝki hafa tilnefnt. Hvert a­ildarrÝki getur tilnefnt einn mann ˙r hˇpi ■egna sinna. Skulu a­ildarrÝki hafa Ý huga gagnsemi ■ess a­ tilnefna menn sem einnig eiga sŠti Ý mannrÚttindanefndinni sem stofnu­ var samkvŠmt al■jˇ­asamningi um borgaraleg og stjˇrnmßlaleg rÚttindi og vilja sitja Ý nefndinni gegn pyndingum. 3. Kosning nefndarmanna skal fara fram ß fundum a­ildarrÝkjanna sem a­alframkvŠmdastjˇri Sameinu­u ■jˇ­anna kallar saman ß tveggja ßra fresti. ┴ fundum ■essum, sem eru l÷gmŠtir ef ■eir eru sˇttir af tveimur ■ri­ju hlutum a­ildarrÝkjanna, skulu ■eir taldir kj÷rnir Ý nefndina sem hljˇta flest atkvŠ­i og hreinan meiri hluta atkvŠ­a fulltr˙a a­ildarrÝkjanna sem vi­staddir eru og grei­a atkvŠ­i. 4. Fyrsta kosning skal fara fram eigi sÝ­ar en sex mßnu­um eftir a­ samningur ■essi ÷­last gildi. Eigi sÝ­ar en fjˇrum mßnu­um fyrir hverja kosningu skal a­alframkvŠmdastjˇri Sameinu­u ■jˇ­anna senda a­ildarrÝkjunum brÚf og bjˇ­a ■eim a­ senda tilnefningar sÝnar innan ■riggja mßna­a. A­alframkvŠmdastjˇrinn skal gera skrß Ý stafrˇfsr÷­ um alla ■ß sem ■annig eru tilnefndir ■ar sem geti­ er a­ildarrÝkja sem tilnefndu ■ß og skal leggja hana fyrir a­ildarrÝkin. 5. Kj÷rtÝmabil nefndarmanna er fj÷gur ßr. Ůß mß endurkjˇsa ef ■eir eru tilnefndir a­ nřju. ١ rennur kj÷rtÝmabil fimm ■eirra nefndarmanna sem kj÷rnir eru Ý fyrstu kosningunni ˙t a­ tveimur ßrum li­num. Ůegar eftir fyrstu kosninguna skal fundarstjˇri fundar ■ess sem um rŠ­ir Ý 3. mgr. ■essarar greinar velja n÷fn ■essara fimm manna me­ hlutkesti. 6. N˙ deyr nefndarma­ur e­a segir af sÚr, e­a getur ekki af ÷­rum ßstŠ­um rŠkt nefndarst÷rf sÝn, og skal ■ß a­ildarrÝki­ sem tilnefndi hann skipa annan sÚrfrŠ­ing af ■egnum sÝnum til setu Ý nefndinni ■a­ sem eftir lifir kj÷rtÝmabils hans, a­ ßskildu

sam■ykki meiri hluta a­ildarrÝkja. Sam■ykki skal tali­ veitt nema a­ minnsta kosti helmingur a­ildarrÝkja svari neitandi inna sex vikna eftir a­ a­alframkvŠmdastjˇri Sameinu­u ■jˇ­anna hefur tilkynnt ■eim um hina fyrirhugu­u skipun. 7. A­ildarrÝki standa straum af kostna­i nefndarmenna vegna starfa ■eirra fyrir nefndina.

18. gr.

1. Nefndin křs embŠttismenn sÝna til tveggja ßra Ý senn. Ůß mß endurkjˇsa. 2. Nefndin setur sÚr sjßlf starfsreglur. Ůar skal me­al annars koma fram fram a­: 1. fundur sÚ l÷gmŠtur ef sex nefndarmenn sitja hann, 2. ßkvar­anir nefndarinnar skuli teknar me­ meiri hluta atkvŠ­a vi­staddra nefndarmanna. 3. A­alframkvŠmdastjˇri Sameinu­u ■jˇ­anna skal sjß nefndinni fyrir nau­synlegu starfsli­i og a­st÷­u til ■ess a­ h˙n geti rŠkt starf sitt ß fullnŠgjandi hßtt samkvŠmt samningi ■essum. 4. A­alframkvŠmdastjˇri Sameinu­u ■jˇ­anna skal kalla saman fyrsta fund nefndarinnar. A­ honum loknum skal nefndin koma saman ß ■eim tÝmum sem ßkve­i­ er Ý starfsreglum hennar. 5. A­ildarrÝki skulu standa straum af kostna­i Ý tengslum vi­ fundah÷ld ■eirra og nefndarinnar, og ■ar ß me­al endurgrei­a Sameinu­u ■jˇ­unum ÷ll ˙tgj÷ld vegna starfsli­s og a­st÷­u skv. 3. mgr. ■essarar greinar.

19. gr.

1. A­ildarrÝki skulu, fyrir millig÷ngu a­alframkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna, leggja fyrir nefndina, innan eins ßrs frß ■vÝ er samningur ■essi tekur gildi gagnvart ■eim, skřrslur um rß­stafanir ■Šr sem ■au hafa gert til a­ framkvŠma skuldbindingar sÝnar samkvŠmt samningi ■essum. Skulu a­ildarrÝki sÝ­an afhenda vi­bˇtarskřrslur ß fj÷gurra ßra fresti um allar nřjar rß­stafanir sem ■au hafa gert og a­rar ■Šr skřrslur sem nefndin kann a­ fara fram ß. 2. A­alframkvŠmdastjˇri Sameinu­u ■jˇ­anna skal senda ÷llum a­ildarrÝkjum skřrslur ■essar. 3. Nefndin skal taka hverja skřrslu til athugunar, og gera athugasemdir um skřrslu eftir ■vÝ sem h˙n sÚr ßstŠ­u til en skal senda athugasemdirnar hluta­eigandi a­ildarrÝki. Getur a­ildarrÝki­ sÝ­an brug­ist vi­ me­ ■vÝ a­ senda nefndinni ■Šr ˙tskřringar sem ■a­ křs. 4. Ef nefndinni sřnist svo getur h˙n ßkve­i­ a­ birta athugasemdir sem h˙n kann a­ hafa gert skv. 3. mgr. ■essarar greinar ßsamt ˙tskřringum hluta­eigandi a­ildarrÝkis sem borist hafa Ý ßrsskřrslu sinni skv. 24. gr. Fari hluta­eigandi a­ildarrÝki fram ß ■a­, getur nefndin einnig birt skřrsluna sem l÷g­ er fram skv. 1. mgr. ■essarar greinar.

20. gr.

1. N˙ berast nefndinni ßrei­anlegar upplřsingar sem henni ■ykir fela Ý sÚr traustar vÝsbendingar um a­ pyndingar sÚu stunda­ar ß kerfisbundinn hßtt ß landsvŠ­i a­ildarrÝkis, og skal h˙n ■ß bjˇ­a ■vÝ a­ildarrÝki a­ starfa me­ sÚr a­ athugun upplřsinganna og leggja fram athugasemdir um vi­komandi upplřsingar Ý ■vÝ skyni.

2. Nefndin getur, me­ hli­sjˇn af athugasemdum sem vi­komandi a­ildarrÝki kann a­ hafa lagt fram og ÷­rum upplřsingum sem henni eru tiltŠkar og mßli­ var­ar, og ef henni ■ykir rÚtt a­ gera svo, skipa­ einn e­a fleiri nefndarmenn til a­ framkvŠma rannsˇkn Ý tr˙na­i og gefa nefndinni skřrslu me­ hra­i.

3. Fari rannsˇkn fram skv. 2. mgr. ■essarar greinar skal nefndin leita samstarfs vi­ vi­komandi a­ildarrÝki. Ef a­ildarrÝki­ sam■ykkir ■a­ getur heimsˇkn til landsvŠ­is ■ess or­i­ ■ßttur Ý slÝkri rannsˇkn. 4. A­ lokinni athugun ß ni­urst÷­um nefndarmanns e­a -manna, sem fram eru lag­ar skv. 2. mgr. ■essarar greinar, skal nefndin senda ■Šr vi­komandi a­ildarrÝki ßsamt ums÷gn ■eirri e­a till÷gum sem vi­eigandi eru me­ hli­sjˇn af a­stŠ­um. 5. Íll s˙ mßlsme­fer­ nefndarinnar, sem fjalla­ er um Ý 1.--4. mgr. ■essarar greinar, skal fara fram me­ leynd, og skal ß ÷llum stigum hennar leita samstarfs a­ildarrÝkisins. Er slÝkri mßlsme­fer­ var­andi rannsˇkn skv. 2. mgr. er loki­ getur nefndin a­ h÷f­u samrß­i vi­ hluta­eigandi a­ildarrÝki ßkve­i­ a­ birta samantekt um ßrangur mßlsme­fer­arinnar Ý ßrsskřrslu sinni sem ger­ er skv. 24. gr.

21. gr.

1. A­ildarrÝki a­ samningi ■essum getur hvenŠr sem er lřst ■vÝ yfir samkvŠmt ■essari grein a­ ■a­ vi­urkenni a­ nefndin sÚ bŠr til a­ taka ß mˇti og athuga erindi ■ar sem a­ildarrÝki heldur ■vÝ fram a­ anna­ a­ildarrÝki framfylgi ekki skyldum sÝnum samkvŠmt samningi ■essum. SlÝkum erindum mß a­eins veita vi­t÷ku og taka ■au til athugunar samkvŠmt mßlsme­fer­arreglum ■essarar greinar ef ■au koma frß a­ildarrÝki sem hefur lřst ■vÝ yfir a­ nefndin sÚ til ■ess bŠr a­ ■vÝ er ■a­ sjßlft var­ar. Nefndin skal ekki taka erindi til athugunar samkvŠmt ■essari grein ef ■a­ var­ar a­ildarrÝki sem ekki hefur gefi­ slÝka yfirlřsingu. Me­ erindi sem berast samkvŠmt grein ■essari skal fari­ samkvŠmt eftirfarandi mßlsme­fer­arreglum: 1. Ef a­ildarrÝki ßlÝtur a­ anna­ a­ildarrÝki framfylgi ekki ßkvŠ­um samnings ■essa getur ■a­ Ý skriflegu erindi vaki­ athygli ■ess ß mßlinu. Innan ■riggja mßna­a frß mˇtt÷ku erindisins skal mˇtt÷kurÝki­ veita rÝki ■vÝ sem erindi­ sendi skřringu e­a sÚrhverja a­ra skriflega yfirlřsingu til ˙tskřringar mßlinu, og er rÚtt a­ ■ar sÚ eftir ■vÝ sem gerlegt er og vi­ ß vÝsa­ til ■eirrar mßlsme­fer­ar og ˙rrŠ­a sem gripi­ hefur veri­ til, yfir standa e­a tiltŠk eru innan lands. 2. Ef mßli­ er ekki ˙tkljß­ svo fullnŠgjandi sÚ fyrir bŠ­i hluta­eigandi a­ildarrÝki innan sex mßna­a frß ■vÝ a­ mˇtt÷kurÝki­ tˇk ß mˇti upphaflegu or­sendingunni skal hvoru rÝki um sig rÚtt a­ vÝsa mßlinu til nefndarinnar me­ tilkynningu til hennar og hins rÝkisins. 3. Nefndin skal a­eins fjalla um mßl sem vÝsa­ er til hennar samkvŠmt ■essari grein eftir a­ h˙n hefur gengi­ ˙r skugga um a­ Ý mßlinu hafi veri­ reynt a­ neyta allra ˙rrŠ­a innan lands og ■au tŠmd Ý samrŠmi vi­ almennt vi­urkenndar meginreglur ■jˇ­arÚttar. Ůetta gildir ■ˇ ekki ef beiting ˙rrŠ­anna dregst ˇhŠfilega ß langinn e­a er ˇlÝkleg til ■ess a­ veita ■eim manni sem or­i­ hefur fyrir broti ß samningi ■essum raunhŠfar ˙rbŠtur. 4. Nefndin skal halda fundi fyrir luktum dyrum er athugun ß erindum samkvŠmt ■essari grein fer fram. 5. A­ gŠttum ßkvŠ­um c-li­ar skal nefndin af fremsta megni veita hluta­eigandi a­ildarrÝkjum li­sinni sitt me­ ■a­ fyrir augum a­ komast a­ vinsamlegri lausn Ý mßlinu

bygg­ri ß vir­ingu fyrir skuldbindingum samnings ■essa. ═ ■vÝ skyni getur nefndin skipa­ sÚrstaka sßttanefnd ■egar ■a­ ß vi­. 6. ═ sÚrhverju mßli sem vÝsa­ er til nefndarinnar samkvŠmt ■essari grein getur nefndin beint ■vÝ til hluta­eigandi a­ildarrÝkja sem greinir Ý c-li­ a­ lßta Ý tÚ allar upplřsingar sem mßli skipta.

7. Hluta­eigandi a­ildarrÝki sem greinir Ý b-li­, eiga rÚtt ß a­ eiga mßlsvara ■egar mßl er til athugunar hjß nefndinni, og koma a­ munnlegum og/e­a skriflegum athugasemdum. 8. Innan tˇlf mßna­a frß mˇtt÷kudegi tilkynningar samkvŠmt b-li­ skal nefndin leggja fram skřrslu: (i) Nßist lausn samkvŠmt ßkvŠ­um e-li­ar, skal nefndin einskor­a skřrslu sÝna vi­ stutta greinarger­ um sta­reyndir og lausn ■ß sem nß­st hefur. (ii) Nßist ekki lausn samkvŠmt ßkvŠ­um e-li­ar, skal nefndin einskor­a skřrslu sÝna vi­ stutta greinarger­ um sta­reyndir mßlsins. Ůau skriflegu g÷gn, sem l÷g­ voru fram af hluta­eigandi a­ildarrÝkjum, svo og bˇkun um ■a­ sem munnlega kom fram af ■eirra hßlfu, skulu fylgja skřrslunni. Skřrslunni skal ßvallt komi­ ß framfŠri vi­ hluta­eigandi a­ildarrÝki. 2. ┴kvŠ­i ■essarar greinar ÷­last gildi ■egar fimm a­ildarrÝki samnings ■essa hafa gefi­ yfirlřsingu skv. 1. mgr. hennar. Yfirlřsingar ■essar skulu a­ildarrÝkin afhenda a­alframkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna, og skal hann senda ÷­rum a­ildarrÝkjum afrit ■eirra. Yfirlřsingu mß draga til baka hvenŠr sem er me­ tilkynningu til a­alframkvŠmdastjˇra. SlÝk afturk÷llun skal ekki hafa ßhrif ß athugun mßls sem greinir Ý erindi sem ■egar hefur veri­ komi­ ß framfŠri samkvŠmt ■essari grein. Ekki skal veita vi­t÷ku frekari erindum frß neinu a­ildarrÝki eftir a­ tilkynning um afturk÷llun yfirlřsingarinnar hefur borist a­alframkvŠmdastjˇra, nema hluta­eigandi a­ildarrÝki hafi gefi­ nřja yfirlřsingu.

22. gr.

1. A­ildarrÝki a­ samningi ■essum getur hvenŠr sem er lřst ■vÝ yfir samkvŠmt ■essari grein a­ ■a­ vi­urkenni a­ nefndin sÚ bŠr til a­ taka ß mˇti og athuga erindi frß einstaklingum e­a fyrir h÷nd einstaklinga innan l÷gs÷gu sinnar og halda ■vÝ fram a­ a­ildarrÝki hafi broti­ ßkvŠ­i hans gegn ■eim. Nefndin skal ekki taka ß mˇti neinu erindi var­andi a­ildarrÝki sem hefur ekki gefi­ slÝka yfirlřsingu. 2. Nefndin skal vÝsa frß sÚrhverju ■vÝ erindi samkvŠmt grein ■essari sem er nafnlaust e­a sem h˙n telur vera misnotkun ß rÚttinum til a­ senda slÝkt erindi e­a ˇsamrřmanlegt ßkvŠ­um samningsins. 3. Nefndin skal vekja athygli a­ildarrÝkis a­ samningi ■essum sem gefi­ hefur yfirlřsingu skv. 1. mgr. og saka­ er um a­ brjˇta gegn ßkvŠ­um hans, ß sÚrhverju erindi sem lagt er fyrir hana samkvŠmt ■essari grein, sbr. ■ˇ 2. mgr. Innan sex mßna­a skal mˇtt÷kurÝki­ leggja fyrir nefndina skriflegar skřringar e­a yfirlřsingar til ˙tskřringar mßlinu og um ˙rrŠ­i sem ■a­ kann a­ hafa gripi­ til. 4. Nefndin skal taka erindi sem henni berast samkvŠmt ■essari grein til athugunar Ý ljˇsi allra upplřsinga sem henni eru veittar af hluta­eigandi einstaklingi e­a fyrir hans h÷nd og af hluta­eigandi a­ildarrÝki. 5. Nefndin skal ekki athuga neitt erindi frß einstaklingi samkvŠmt grein ■essari nema h˙n hafi fullvissa­ sig um:

1. a­ sama mßl hafi ekki veri­ og sÚ ekki til athugunar samkvŠmt ÷­rum al■jˇ­legum rannsˇknar- e­a sßttareglum, 2. a­ einstaklingurinn hafi tŠmt ÷ll tiltŠk ˙rrŠ­i innan lands. Ůetta gildir ■ˇ ekki ef beiting ˙rrŠ­anna dregst ˇhŠfilega ß langinn e­a er ˇlÝkleg til ■ess a­ veita ■eim manni sem or­i­ hefur fyrir broti ß samningi ■essum raunhŠfar ˙rbŠtur. 6. Nefndin skal halda fundi fyrir luktum dyrum er athugun ß erindum samkvŠmt ■essari grein fer fram. 7. Nefndin skal koma sjˇnarmi­um sÝnum ß framfŠri vi­ hluta­eigandi a­ildarrÝki og einstakling. 8. ┴kvŠ­i ■essarar greinar ÷­last gildi ■egar fimm a­ildarrÝki samnings ■essa hafa gefi­ yfirlřsingu skv. 1. mgr. hennar. Yfirlřsingar ■essar skulu a­ildarrÝkin afhenda a­alframkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna, og skal hann senda ÷­rum a­ildarrÝkjum afrit ■eirra. Yfirlřsingu mß draga til baka hvenŠr sem er me­ tilkynningu til a­alframkvŠmdastjˇra. SlÝk afturk÷llun skal ekki hafa ßhrif ß athugun neins mßls sem greinir Ý erindi er ■egar hefur veri­ komi­ ß framfŠri. Ekki skal veita vi­t÷ku frekari erindum frß einstaklingi e­a fyrir h÷nd einstaklings eftir a­ tilkynning um afturk÷llun yfirlřsingarinnar hefur borist a­alframkvŠmdastjˇra, nema hluta­eigandi a­ildarrÝki hafi gefi­ nřja yfirlřsingu.

23. gr.

Ůeir sem sŠti eiga Ý nefndinni og sÚrst÷kum sßttanefndum sem skipa­ar kunna a­ vera skv. e-li­ 1. mgr. 21. gr. skulu eiga rÚtt ß a­st÷­u, sÚrrÚttindum og fri­helgi sÚrfrŠ­inga Ý erindager­um fyrir Sameinu­u ■jˇ­irnar svo sem ßkve­i­ er Ý ■eim k÷flum samnings um rÚttindi og fri­helgi Sameinu­u ■jˇ­anna sem vi­ eiga.

24. gr.

Nefndin skal ßrlega leggja skřrslu um st÷rf sÝn samkvŠmt samningi ■essum fyrir a­ildarrÝkin og allsherjar■ing Sameinu­u ■jˇ­anna.

III. HLUTI

25. gr.

1. Samningur ■essi skal liggja frammi til undirritunar fyrir ÷ll rÝki. 2. Samningur ■essi er hß­ur fullgildingu. Fullgildingarskj÷l skulu afhent a­alframkvŠmdastjˇra Samneinu­u ■jˇ­anna.

26. gr.

Íllum rÝkjum er frjßlst a­ lřsa yfir a­ild a­ samningi ■essum. A­ild ÷­last gildi me­ afhendingu a­ildarskjals til a­alframkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna.

27. gr.

1. Samningur ■essi ÷­last gildi ß ■rÝtugasta degi eftir ■ann dag sem tuttugasta

fullgildingar- e­a a­ildarskjali­ er afhent a­alframkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna. 2. Gagnvart sÚrhverju rÝki sem fullgildir samning ■ennan e­a gerist a­ili a­ honum eftir a­ tuttugasta fullgildingar- e­a a­ildarskjali­ hefur veri­ afhent ÷­last samningurinn gildi ß ■rÝtugasta degi eftir a­ fullgildingar- e­a a­ildarskjal ■ess hefur veri­ afhent.

28. gr.

1. Hvert rÝki getur, vi­ undirritun e­a fullgildingu samnings ■essa, e­a yfirlřsingu um a­ild a­ honum, lřst ■vÝ yfir a­ ■a­ vi­urkenni ekki valdbŠrni nefndarinnar skv. 20. gr. 2. Hvert ■a­ rÝki sem gert hefur fyrirvara skv. 1. mgr. ■essarar greinar getur hvenŠr sem er falli­ frß honum me­ tilkynningu til a­alframkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna.

29. gr.

1. SÚrhvert a­ildarrÝki a­ samningi ■essum getur bori­ fram till÷gu til breytinga ß honum og fengi­ hana skrß­a hjß a­alframkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna. Skal a­alframkvŠmdastjˇri ■ß senda a­ildarrÝkjunum breytingartill÷guna, ßsamt tilmŠlum um a­ ■au tilkynni honum hvort ■au sÚu hlynnt ■vÝ a­ haldin ver­i rß­stefna a­ildarrÝkjanna til a­ athuga og grei­a atkvŠ­i um till÷guna. Ef, innan fj÷gurra mßna­a frß ■vÝ er sending breytingartill÷gunnar er dagsett, ■ri­jungur samningsrÝkjanna er fylgjandi ■vÝ a­ slÝk rß­stefna ver­i haldin skal a­alframkvŠmdstjˇri kalla hana saman undir umsjß Sameinu­u ■jˇ­anna. SÚrhverja breytingartill÷gu sem sam■ykkt er af meiri hluta ■eirra a­ildarrÝkja sem eru vi­st÷dd og grei­a atkvŠ­i ß rß­stefnunni, skal a­alframkvŠmdastjˇri leggja fyrir ÷ll a­ildarrÝki, til sam■ykktar. 2. Breytingartillaga sem er sam■ykkt skv. 1. mgr. ■essarar greinar ÷­last gildi ■egar tveir ■ri­ju hlutar a­ildarrÝkja samnings ■essa hafa tilkynnt a­alframkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna a­ ■au hafi sam■ykkt hana Ý samrŠmi vi­ stjˇrnskipunarhŠtti ■eirra hvers um sig. 3. Ůegar breytingartill÷gur ÷­last gildi eru ■Šr bindandi fyrir ■au a­ildarrÝki sem hafa sam■ykkt ■Šr, en ÷nnur a­ildarrÝki eru ßfram bundin ßkvŠ­um samnings ■essa og sÚrhverri fyrri breytingartill÷gu sem ■au hafa sam■ykkt.

30. gr.

1. SÚrhverri deilu tveggja e­a fleiri a­ildarrÝkja um t˙lkun e­a beitingu samnings ■essa sem ekki tekst a­ leysa me­ samkomulagi skal, a­ ˇsk einhvers ■eirra, l÷g­ Ý ger­. Ef a­ildarrÝki geta ekki innan sex mßna­a frß ■vÝ er ger­ar er ˇska­ komi­ sÚr saman um tilh÷gun hennar getur hvert einstakt ■eirra vÝsa­ deilunni til Al■jˇ­adˇmstˇlsins me­ umsˇkn samkvŠmt sam■ykktum hans. 2. Hvert rÝki getur, vi­ undirritun e­a fullgildingu samnings ■ess e­a vi­ a­ild a­ honum, lřst ■vÝ yfir a­ ■a­ telji sig ekki bundi­ af 1. mgr. ■essarar greinar. Ínnur a­ildarrÝki skulu ekki bundin af 1. mgr. ■essarar greinar gagnvart a­ildarrÝki sem gert hefur slÝkan fyrirvara. 3. Hvert ■a­ rÝki, sem gert hefur fyrirvara skv. 2. mgr. ■essarar greinar getur hvenŠr sem er falli­ frß honum me­ tilkynningu til a­alframkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna.

31. gr.

1. A­ildarrÝki getur sagt upp samningi ■essum me­ skriflegri tilkynningu til a­alframkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna. Upps÷gn ÷­last gildi einu ßri eftir a­ a­alframkvŠmdastjˇri tekur vi­ tilkynningunni. 2. Upps÷gn leysir ekki a­ildarrÝki­ undan skyldum sÝnum samkvŠmt samningi ■essum var­andi nokkurn verkna­ e­a athafnaleysi sem ß sÚr sta­ fyrir gildist÷kudag uppsagnarinnar, og skal heldur ekki hafa nein ßhrif ß framhaldsathugun mßls sem ■egar var til athugunar hjß nefndinni fyrir gildist÷kudag uppsagnar. 3. Eftir ■ann dag er upps÷gn a­ildarrÝkis tekur gildi skal nefndin ekki hefja athugun ß neinu nřju mßli sem var­ar ■a­ rÝki.

32. gr.

A­alframkvŠmdastjˇri Sameinu­u ■jˇ­anna skal tilkynna ÷llum a­ildarrÝkjum Sameinu­u ■jˇ­anna og ÷llum rÝkjum sem undirrita­ hafa samning ■ennan e­a lřst yfir a­ild a­ honum um: 1. undirritanir, fullgildingar og a­ildir skv. 25. og 26. gr.,

2. gildist÷kudag samnings ■essa skv. 27. gr. og gildist÷kudag allra breytinga skv. 29. gr., 3. uppsagnir skv. 31. gr.

33. gr.

1. Samningur ■essi, ■ar sem arabÝskur, enskur, franskur, kÝnverskur, r˙ssneskur og spŠnskur texti hans eru jafngildir, skal afhentur a­alframkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna til var­veislu. 2. A­alframkvŠmdastjˇri Sameinu­u ■jˇ­anna skal senda ÷llum rÝkjum sta­fest afrit samnings ■essa.

MannrÚttindaskrifstofa ═slands

MannrÚttindaskrifstofa ═slands var stofnu­ Ý Almannagjß ß Ůingv÷llum hinn 17. j˙nÝ 1994, ß fimmtÝu ßra afmŠli Ýslenska lř­veldisins. Skrifstofan er ˇhß­ stofnun sem vinnur a­ framgangi mannrÚttinda me­ ■vÝ a­ stu­la a­ rannsˇknum og frŠ­slu og efla umrŠ­u um mannrÚttindi ß ═slandi.á

Valmynd

Skrß­u ■ig ß pˇstlista MRS═

Skrß­u ■ig og fß­u frÚttir, upplřsingar um nř verkefni og fleira frß okkur.

MannrÚttindaskrifstofa ═slands

T˙ngata 14 | 101 ReykjavÝk | SÝmi 552 2720 | info[hjß]humanrights.is

Skrifstofan er opin frß 9-12 og 13-16