Samningur um rÚttarst÷­u flˇttamanna

Genf, 28. j˙lÝ 1951.

Formßli.

A­ildarrÝkin,
ßlÝta a­ Sßttmßli Sameinu­u ■jˇ­anna og Almenna mannrÚttindayfirlřsingin, sem sam■ykkt var af Allsherjar■inginu 10. desember 1948, hafi sta­fest ■ß meginreglu, a­ allir menn skuli njˇta mannrÚttinda og mannfrelsis ßn manngreinarßlits,
ßlÝta a­ Sameinu­u ■jˇ­irnar hafi vi­ řmis tŠkifŠri sřnt mikla umhyggju fyrir flˇttam÷nnum og leitazt vi­ a­ tryggja ■eim sem besta m÷guleika til ■ess a­ njˇta mannrÚttinda og mannfrelsis,
ßlÝta a­ Šskilegt sÚ a­ endursko­a og sameina fyrri samninga ■jˇ­a Ý milli um st÷­u flˇttamanna, svo og me­ nřjum samningi a­ auka svi­ ■essara samninga og vernd ■ß, sem ■eir veita,
ßlÝta a­ ■a­ geti lagt ˇhŠfilega ■ungar byr­ar ß einst÷k l÷nd a­ veita m÷nnum gri­land, og a­ vi­unandi lausn vandamßls, sem Sameinu­u ■jˇ­irnar hafa vi­urkennt a­ sÚ al■jˇ­legt a­ e­li og umfangi, fßist ■vÝ ekki ßn samvinnu ■jˇ­a milli,
lßta Ý ljˇs ■ß ˇsk, a­ ÷ll rÝki, sem vi­urkenna hi­ fÚlagslega og mann˙­lega e­li flˇttamannavandamßlsins, geri allt, sem Ý ■eirra valdi stendur, til ■ess a­ koma Ý veg fyrir a­ vandamßl ■etta ver­i ßgreiningsefni milli rÝkja,
taka ■a­ fram, a­ erindreki Sameinu­u ■jˇ­anna Ý mßlum flˇttamanna hefur ■a­ hlutverk, a­ hafa umsjˇn me­ al■jˇ­asamningum, sem veita flˇttam÷nnum vernd og vi­urkenna a­ raunveruleg samrŠming ■eirra rß­stafana, sem ger­ar eru til ˙rlausnar ■essu vandamßli, byggist ß samvinnu rÝkjanna vi­ erindrekann, og
hafa ■au ■vÝ or­i­ ßsßtt um eftirfarandi:

I. KAFLI
Almenn ßkvŠ­i.


1. gr.
Skřring or­sins ,,flˇttama­urö.
A. A­ ■vÝ er teki­ til ■essa samnings, skal or­i­ ,,flˇttama­urö eiga vi­ hvern ■ann mann, sem:
1. hefur veri­ talinn flˇttama­ur samkvŠmt samkomulagi frß 12. maÝ 1926 og 30. j˙nÝ 1928, e­a samkvŠmt samningum frß 28. oktˇber 1933 og 10. febr˙ar 1938, vi­bˇtarsamningi frß 14. september 1939 e­a stofnskrß Al■jˇ­aflˇttamannastofnunarinnar.
┴kvar­anir, sem Al■jˇ­aflˇttamannastofnunin, hefur teki­ me­an h˙n starfa­i, um ■a­, a­ ma­ur skuli ekki talinn flˇttama­ur, skulu ekki koma Ý veg fyrir ■a­, a­ hann njˇti rÚttar sem flˇttama­ur, ef hann fullnŠgir skilyr­um annars t÷luli­s ■essa stafli­s.
2. er utan heimalands sÝns vegna atbur­a, sem ger­ust fyrir 1. jan˙ar 1951, og af ßstŠ­urÝkum ˇtta vi­ a­ ver­a ofsˇttur vegna kyn■ßttar, tr˙arbrag­a, ■jˇ­ernis, a­ildar Ý sÚrst÷kum fÚlagsmßlaflokkum e­a stjˇrnmßlasko­ana, og getur ekki, e­a vill ekki, vegns slÝks ˇtta, fŠra sÚr Ý nyt vernd ■ess lands; e­a ■ann, sem er rÝkisfangalaus, og er utan ■ess lands, ■ar sem hann ß­ur haf­i reglulegt a­setur, vegna slÝkra atbur­a og getur ekki e­a vill ekki, vegna slÝks ˇtta, hverfa aftur ■anga­.
Ůegar um er a­ rŠ­a mann, sem hefur fleiri en eitt rÝkisfang, skulu or­in ,,heimaland hansö taka til sÚrhvers ■ess lands, sem hann ß rÝkisfang Ý, og mann skal ekki tali­ skorta vernd heimalands sÝns, ef hann hefur ekki fŠrt sÚr Ý nyt vernd einhvers ■eirra rÝkja, sem hann ß rÝkisfang Ý, ßn ■ess a­ til ■ess liggi gildar ßstŠ­ur, bygg­ar ß ßstŠ­urÝkum ˇtta.
B. 1. A­ ■vÝ er tekur til ■essa samnings skulu or­in ,,atbur­ir, sem ger­ust fyrir 1. jan˙ar 1951ö Ý A-li­ 1. gr. skilin ß ■ann veg, a­ ■au tßkni anna­hvort
a) ,,atbur­i, sem ger­ust Ý Evrˇpu fyrir 1. jan˙ar 1951ö, e­a
b) ,,atbur­i, er ger­ust Ý Evrˇpu e­a annars sta­ar fyrir 1. jan˙ar 1951ö
og sÚrhvert a­ildarriki skal, um lei­ og ■a­ undirritar, fullgildir e­a gerist a­ili, tiltaka hvorum skilningum ■a­ beitir me­ tilliti til skuldbindinga ■ess samkvŠmt samningi ■essum.
2. SÚrhvert a­ildarrÝki, sem hefur teki­ kost ■ann, er Ý a-li­ greinir, getur hvenŠr sem er auki­ skuldbindingar sÝnar me­ ■vÝ a­ sam■ykkja ■ann kost, sem greinir Ý b-li­, skal ■a­ gert me­ tilkynningu stÝla­ri til framkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna.
C. Samningur ■essi skal hŠtta a­ gilda um hvern ■ann mann, sem heimfŠra mß undir skilgreiningu stafli­s A, ef:
1. hann hefur sjßlfviljugur notfŠrt sÚr ß nř vernd heimalands sÝns; e­a
2. hann hefur sjßlfviljugur endurheimt rÝkisfang sitt, sem hann haf­i glata­; e­a
3. hann hefur ÷­lazt nřtt rÝkisfang og nřtur verndar hins nřja heimalands sÝns; e­a
4. hann hefur sjßlfviljugur setzt a­ ß nř Ý landi ■vÝ, sem hann yfirgaf, e­a dvaldi ekki Ý, vegna ˇtta vi­ ofsˇknir; e­a
5. hann getur ekki lengur neita­ a­ hagnřta sÚr vernd heimalands sÝns, vegna ■ess a­ a­stŠ­ur ■Šr, sem h÷f­u ■a­ Ý f÷r me­ sÚr, a­ hann var vi­urkenndur flˇttama­ur, eru ekki lengur fyrir hendi;
١ skal ■essi t÷luli­ur ekki taka til flˇttamanns, sem fellur undir A-li­ 1 Ý ■essari grein, ef hann getur ekki bori­ fyrir sig rÝkar ßstŠ­ur til ■ess a­ neita a­ hagnřta sÚr vernd heimalands sÝns vegna fyrri ofsˇkna;
6. hann getur horfi­ aftur til landsins, sem hann ß­ur haf­i reglulegt a­setur Ý, vegna ■ess a­ a­stŠ­ur ■Šr, sem leiddu til ■ess a­ hann var vi­urkenndur flˇttama­ur, eru ekki lengur fyrir hendi, ef um rÝkisfangslausan mann er a­ rŠ­a;
١ skal ■essi t÷luli­ur ekki taka til flˇttamanns, sem fellur undir A-li­ 1 Ý ■essari grein, ef hann getur bori­ fyrir sig rÝkar ßstŠ­ur til ■ess a­ neita a­ hverfa aftur til landsins, sem hann ß­ur haf­i fast a­setur Ý, vegna fyrri ofsˇkna.
D. Samningur ■essi skal ekki taka til manna, sem n˙ njˇta verndar e­a a­sto­ar hjß stofnunum e­a deildum Sameinu­u ■jˇ­anna ÷­rum en erindreka Sameinu­u ■jˇ­anna Ý mßlefnum flˇttamanna.
Ůegar slÝk vernd e­a a­sto­ hefur falli­ ni­ur af einhverri ßstŠ­u, ßn ■ess a­ h÷gum slÝks manns hafi veri­ endanlega rß­i­ Ý samrŠmi vi­ vi­eigandi ßlyktanir ger­ar af Allsherjar■ingi Sameinu­u ■jˇ­anna, skulu ■essir menn ipso facto eiga rÚtt ß a­ njˇta gˇ­s af samningi ■essum.
E. Samingur ■essi tekur ekki til manns, sem ■ar til fŠr stjˇrnv÷ld ■ess lands, sem hann hefur setzt a­ Ý , hafa vi­urkennt a­ njˇti ■eirra rÚttinda og beri ■Šr skyldur, sem fylgja rÝkisfangi Ý ■vÝ landi.
F. ┴kvŠ­i ■essa samnings skulu ekki taka til neins manns, sem rÝkar ßstŠ­ur eru til a­ Štla a­:
a) hafi frami­ glŠp gegn fri­i, strÝ­sglŠp e­a glŠp gegn mannkyninu, eins og ■etta er skilgreint Ý al■jˇ­legum samningum, sem ger­ir eru til ■ess a­ setja ßkvŠ­i um slÝka glŠpi;
b) hafi frami­ alvarlegan ˇpˇlitÝskan glŠp utan lands ■ess, sem hann nřtur hŠlis Ý, ß­ur en honum er veitt vi­taka sem flˇttamanni Ý ■vÝ landi;
c) hafi or­i­ sekur um athafnir, sem brjˇta Ý bßg vi­ tilgang og meginreglur Sameinu­u ■jˇ­anna.

2. gr.
Almennar skuldbindingar.
SÚrhver flˇttama­ur hefur skyldum a­ gegna gagnvart landi ■vÝ, sem hann dvelur Ý, en ■Šr eru fyrst og fremst fˇlgnar Ý ■vÝ, a­ hann hagi sÚr samkvŠmt l÷gum ■ess og regluger­um, svo og ■eim rß­st÷funum, sem ger­ar eru til ■ess a­ halda uppi allsherjar reglu.

3. gr.
JafnrÚtti.
A­ildarrÝkin skulu beita ßkvŠ­um ■essa samnings um alla flˇttamenn, ßn manngreinarßlits vegna kyn■ßtta, tr˙arbrag­a e­a Šttlands.

4. gr.
Tr˙arbr÷g­.
A­ildarrÝkin skulu veita flˇttam÷nnum, sem Ý l÷ndum ■eirra dvelja, a­ minnsta kosti eins gˇ­a a­st÷­u og ■a­ veitur sÝnum eigin borgurum, a­ ■vÝ er tekur til frjßlsrŠ­is til ■ess a­ i­ka tr˙ sÝna og til tr˙arlegrar uppfrŠ­slu barna sinna.

5. gr.
RÚttindi veitt utan ■essa samnings.
Ekkert Ý samningi ■essum skal tali­ sker­a nokkur ■au rÚttindi e­a hagsbŠtur, sem samningsrÝki veitir flˇttam÷nnum utan ■essa samnings.

6. gr.
Or­in ,,vi­ s÷mu a­stŠ­urö
A­ ■vÝ er tekur til ■essa samnings, ■ř­a or­in ,,vi­ s÷mu a­stŠ­urö ■a­, a­ flˇttama­urinn ver­ur a­ uppfylla sÚrhverjar kr÷fur (■ar me­ taldar kr÷fur um lengd og skilyr­i dvalar e­a a­seturs), sem umrŠddur einstaklingur yr­i a­ uppfylla til ■ess a­ njˇta rÚttinda ■eirra, sem um er a­ rŠ­a, ef hann vŠri ekki flˇttama­ur, a­ undanskildum ■eim kr÷fum, sem flˇttamanni er ˇm÷gulegt a­ uppfylla vegna e­lis ■eirra.

7. gr.
Undan■ßga frß gagnkvŠmni.
1. A­ildarrÝki skal veita flˇttam÷nnum s÷mu a­b˙­ og ■a­ veitir ˙tlendingum almennt, nema ■egar samningur ■essi hefur a­ geyma hagkvŠmari ßkvŠ­i.
2. A­ loknu ■riggja ßra a­setri, skulu allir flˇttamenn njˇta undan■ßgu frß gagnkvŠmi a­ l÷gum Ý l÷ndum a­ildarrÝkjanna.
3. Ůar sem ekki er um gagnkvŠmni a­ rŠ­a, skal sÚrhvert a­ildarrÝki halda ßfram a­ veita flˇttam÷nnum ■au rÚttindi og hagsbŠtur, sem ■eir ßttu ■egar rÚtt til er samningur ■essi gekk Ý gildi fyrir ■a­ rÝki.
4. Ůar sem ekki er um gagnkvŠmni a­ rŠ­a, skulu a­ildarrÝkin athuga me­ velvilja ■ann m÷guleika, a­ veita flˇttam÷nnum rÚttindi og hagsbŠtur fram yfir ■a­, sem ■eir eiga rÚtt til samkvŠmt 2. og 3. t÷luli­, og fŠra undan■ßguna frß gagnkvŠmi ˙t ■annig a­ h˙n taki til flˇttamanna, sem ekki uppfylla kr÷fur ■Šr, sem settar eru Ý 2. og 3. t÷luli­.
5. ┴kvŠ­i 2. og 3. t÷luli­s taka bŠ­i til rÚttinda og hagsbˇta, sem nefnd eru Ý 13., 18., 19., 21. og 22. gr. ■essa samnings, svo og rÚttindi og hagsbˇta, sem ■essi samningur kve­ur ekki ß um.

8. gr.
Undan■ßga frß sÚrst÷kum rß­st÷funum.
A­ ■vÝ er var­ar sÚrstakar rß­stafanir, sem ger­ar kunna a­ vera gagnvart persˇnu, eignum e­a hagsmunum ■egna annars rÝkis, skulu a­ildarrÝkin ekki beita slÝkum rß­st÷funum vi­ flˇttamann, sem er formlega ■egn ■ess rÝkis, einungis vegna slÝks ■egnrÚttar hans. Ůau a­ildarrÝki, sem vegna l÷ggjafar sinnar geta ekki beitt ■eirri almennu reglu, sem sett er fram Ý ■essari grein, skulu Ý ■eim tilfellum, sem ■a­ ß vi­, veita undan■ßgur vegna slÝkra flˇttamanna.

9. gr.
Brß­abirg­arß­stafanir.
Ekkert Ý ■essum samningi skal vera ■vÝ til fyrirst÷­u, a­ a­ildarrÝki geri, ß ˇfri­artÝmum e­a ÷­rum ˇvenjulegum alvarlegum tÝmum, brß­abirg­arß­stafanir, sem ■a­ telur nau­synlegar vegna ÷ryggis ■jˇ­arinnar, var­andi sÚrstakan mann, ■ar til samningsrÝki­ hefur teki­ ßkv÷r­un um ■a­, hvort sß ma­ur sÚ Ý raun og veru flˇttama­ur og a­ ßframhald slÝkra rß­stafana sÚ nau­synlegt, a­ ■vÝ er hann snertir, til verndar ÷ryggi ■jˇ­arinnar.

10. gr.
Samfellt a­setur.
1. Ůegar flˇttama­ur hefur, me­an ß annarri heimsstyrj÷ldinni stˇ­, veri­ fŠr­ur nau­ugur ˙r heimkynnum sÝnum og fluttur til lands samningsrÝkis og hefur a­setur ■ar, skal slÝk nau­ungardv÷l talin ˇl÷glegt a­setur Ý ■vÝ landi.
2. Ůegar flˇttama­ur hefur veri­ fluttur nau­ugur frß landi a­ilarrÝkis me­an ß annarri heimstyrj÷ldinni stˇ­ og hefur, fyrir gildist÷ku samnings ■essa, horfi­ ■anga­ aftur Ý ■eim tilgangi a­ setjast ■ar a­, skal liti­ ß a­seturstÝmann fyrir og eftir slÝkan nau­ungarflutning sem eitt ˇsliti­ tÝmabil a­ ■vÝ er tekur til hvers tilviks, ■ar sem samfellds a­setus er krafizt.

11. gr.
Landflˇtta sjˇmenn.
Ůegar um er a­ rŠ­a flˇttamenn, sem stunda a­ sta­aldri sjˇmennsku ß skipum, sem sigla undir fßna a­ildarrÝkis, skal ■a­ rÝki taka til velvilja­rar athugunar a­ ■eir setjist a­ Ý landi ■ess og a­ gefa ˙t fer­askÝrteini ■eim til handa, e­a leyfa ■eim landvist um stundarsakir, einkum me­ tilliti til ■ess, a­ au­velda ■eim a­ setjast a­ Ý ÷­ru landi.

II. KAFLI
RÚttarsta­a.


12. gr.
Persˇnulegur rÚttur.
1. Persˇnulegur rÚttur flˇttamanns skal fara eftir l÷gum ■ess lands, sem hann ß l÷gheimili Ý, en eigi hann hvergi l÷gheimili, ■ß skal rÚttur hans fara eftir l÷gum ■ess lands, sem hann hefur a­setur Ý.
2. A­ildarrÝki skal vir­a rÚttindi ■au, sem flˇttama­ur hefur ß­ur ßunni­ sÚr og byggjast ß persˇnulegum rÚtti, einkum og sÚr Ý lagi rÚttindi, sem tengd eru hj˙skap, me­ ■vÝ skilyr­i, a­ ef nau­syn krefur, sÚ fullnŠgt formsskilyr­um, sem l÷g ■ess rÝkis krefjast, enda sÚ um ■au rÚttindi a­ rŠ­a, sem hef­u veri­ vi­urkennd af ■vÝ rÝki, ef hann hef­i ekki or­i­ flˇttama­ur.

13. gr.
LausafÚ og fasteignir.
A­ildarrÝkin skulu veita flˇttam÷nnum eins gˇ­a a­st÷­u og m÷gulegt er, og a­ minnsta kosti ekki sÝ­ri en veitt er ˙tlendingum almennt vi­ s÷mu a­stŠ­ur, a­ ■vÝ er var­ar ÷flun lausafjßr og fasteigna og ÷nnur rÚttindi Ý sambandi vi­ ■a­, svo og leigu a­ a­ra samninga var­andi lausafÚ og fasteignir.

14. gr.
RÚttur til hugverka og einkenna.
A­ ■vÝ er tekur til verndar rÚttar til hugverka og einkenna, svo sem uppfinninga, teikninga e­a lÝkana, v÷rumerkja, v÷runafna, svo og til ritverka, lista- og vÝsindaverka, skal veita flˇttamanni, Ý landi ■ar sem hann hefur fast a­setur, s÷mu vernd og veitt er borgurum ■ess lands. ═ landi sÚrhvers annars a­ildarrÝkis skal hann njˇta s÷mu verndar og Ý ■vÝ landi er veitt borgurum ■ess lands, sem hann hefur fast a­setur Ý.

15. gr.
RÚttur til a­ildar Ý fÚl÷gum.
A­ilarrÝki skal veita flˇttam÷nnum, sem l÷glega dvelja Ý landi ■ess, ■ß beztu a­st÷­u, sem veitt er borgurum annars rÝkis, vi­ s÷mu a­stŠ­ur, a­ ■vÝ er tekur til fÚlaga, sem ekki starfa ß stjˇrnmßlalegum e­a fjßr÷flunar grundvelli, og stÚttarfÚlaga.

16. gr.
RÚttur til a­ leita til dˇmstˇla.
1. Flˇttamanni skal frjßlst a­ leita til dˇmstˇla Ý l÷ndum allra a­ildarrÝkjanna.
2. ═ a­ildarrÝki, ■ar sem flˇttama­ur hefur fast a­setur, skal hann njˇta s÷mu a­st÷­u og rÝkisborgari Ý ■eim efnum, er var­a leitun til dˇmstˇla, ■ar me­ talin l÷gfrŠ­ileg a­sto­ og undan■ßga frß ■vÝ a­ setja tryggingu fyrir vŠntanlegum mßlskostna­i (cautio judicatum solvi).
3. ═ ÷­rum l÷ndum en ■vÝ, sem flˇttama­ur hefur fast a­setur Ý, skal honum veitt sama a­sta­a og rÝkisborgurum ■ess lands, sem hann hefur fast a­setur Ý, a­ ■vÝ er tekur til ■eirra atri­a, sem um getur Ý 2. t÷luli­.


III. KAFLI
Ar­bŠr atvinna.


17. gr.
Launu­ atvinna.
1. A­ildarrÝkin skulu veita flˇttam÷nnum, sem l÷glega dvelja Ý l÷ndum ■eirra, beztu a­st÷­u sem ■au veita ■egnum annars rÝkis vi­ s÷mu a­stŠ­ur, a­ ■vÝ er var­ar rÚttinn til a­ stunda launa­a atvinnu.
2. Hva­ sem ÷­ru lÝ­ur, skal takm÷rkunum, sem beint er gegn ˙tlendingum e­a atvinnu ˙tlendinga til verndar vinnumarka­i landsins, ekki beitt gegn flˇttamanni, sem ■egar var undan■eginn ■eim er samningur ■essi gekk Ý gildi fyrir hluta­eigandi rÝki, e­a fullnŠgir einhverju eftirfarandi skilyr­a:
a) A­ hann hafi haft a­setur Ý landinu Ý ■rj˙ ßr;
b) A­ maki hans eigi rÝkisborgararrÚtt Ý a­seturslandinu. Flˇttama­ur getur ekki krafizt a­ njˇta gˇ­s af ■essu ßkvŠ­i, ef hann hefur yfirgefi­ maka sinn;
c) A­ hann eigi eitt e­a fleiri b÷rn, sem eigi rÝkisborgararÚtt Ý a­seturslandinu.
3. A­ildarrÝkin skulu taka til velvilja­rar athugunar a­ samrŠma rÚttindi allra flˇttamanna, a­ ■vÝ er snertir launa­a atvinnu, ■eim rÚttindum, sem rÝkisborgararnir njˇta, og sÚr Ý lagi rÚttindi ■eirra flˇttamanna, sem hafa komi­ til landa ■eirra samkvŠmt ߊtlunum um rß­ningu vinnuafls e­a reglum um innflutning fˇlks.

18. gr.
SjßlfstŠ­ atvinna.
A­ildarrÝkin skulu veita flˇttamanni, sem l÷glega dvelur Ý l÷ndum ■eirra, eins gˇ­a a­st÷­u og m÷gulegt er og alls ekki lakari en veitt er ˙tlendingum almennt vi­ s÷mu a­stŠ­ur, a­ ■vÝ er tekur til rÚttarins til ■ess a­ vinna fyrir eigin reikning a­ landb˙na­i, i­na­i, handi­n og verzlun, og a­ stofna fÚl÷g um verzlun og i­na­.

19. gr.
MenntastÚttir.
1. SÚrhvert a­ilarrÝki skal veita flˇttam÷nnum, sem l÷glega dvelja Ý landi ■ess, hafa prˇfskÝrteini vi­urkennd af ■ar til bŠrum stjˇrnv÷ldum ■ess rÝkis og vilja stunda st÷rf, er menntun ■arf til, eins gˇ­a a­st÷­u og m÷gulegt er, og aldrei ˇhagstŠ­ari en veitt er ˙tlendingum almennt vi­ s÷mu a­stŠ­ur.
2. A­ildarrÝkin skulu gera ■a­ sem Ý ■eirra valdi stendur og samrřmist l÷gum ■eirra og stjˇrnarskrßm, til ■ess a­ tryggja ■a­, a­ slÝkir flˇttamenn setjist a­ Ý l÷ndum, sem ■au fara me­ utanrÝkismßl fyrir, ÷­rum en a­allandinu.


IV. KAFLI
Velfer­armßl.


20. gr.
Sk÷mmtun.
Ůar sem sk÷mmtunarkerfi er til almennrar dreifingar vara, sem skortur er ß, og ■a­ nŠr til landsmanna yfirleitt, skulu flˇttamenn njˇta sama rÚttar og rÝkisborgarar.

21. gr.
H˙snŠ­ismßl.
A­ ■vÝ er tekur til h˙snŠ­is, skulu a­ilarrÝkin, a­ svo miklu leyti sem ■vÝ mßli er skipa­ me­ l÷gum e­a regluger­um, e­a er hß­ eftirliti opinberra stjˇrnvalda, veita flˇttam÷nnum, sem l÷glega dvelja Ý l÷ndum ■eirra, eins gˇ­a a­st÷­u og m÷gulegt er, og aldrei lakari en veitt er ˙tlendingum almennt vi­ s÷mu a­stŠ­ur.

22. gr.
Almenn menntun.
1. A­ildarrÝkin skulu veita flˇttam÷nnum s÷mu a­st÷­u og veitt er rÝkisborgurum, a­ ■vÝ er tekur til barnafrŠ­slu.
2. A­ildarrÝkin skulu veita flˇttam÷nnum eins gˇ­a a­st÷­u og m÷gulegt er og aldrei lakari en veitt er ˙tlendingum almennt vi­ s÷mu a­stŠ­ur, a­ ■vÝ er snertir menntun a­ra en barnafrŠ­slu, einkum a­ ■vÝ er var­ar a­gang a­ nßmi, vi­urkenningu vottor­a og prˇfskÝrteina frß erlendum skˇlum, eftirgj÷f ß skˇlagj÷ldum og kostna­i og veitingu nßmsstyrkja,

23. gr.
Opinber a­sto­.
A­ildarrÝki skulu veita flˇttam÷nnum, sem l÷glega dvelja Ý l÷ndum ■eirra, sama rÚtt til opinberrar a­sto­ar og hjßlpar og veittur er rÝkisborgurum ■eirra.

24. gr.
Vinnul÷ggj÷f og fÚlagslegt ÷ryggi.
1. A­ildarrÝkin skulu veita flˇttam÷nnum, sem l÷glega dvelja Ý l÷ndum ■eirra, s÷mu a­st÷­u og rÝkisborgurum er veitt, a­ ■vi er tekur til eftirtalinna atri­a:
a) Laun, ■ar me­ taldar fj÷lskyldubŠtur ■ar sem ■Šr eru hluti af launum, vinnutÝmi, eftirvinna, orlof me­ launum, takmarkanir ß heimavinnu, lßgmarksaldur vi­ vinnu, i­nnßm og ■jßlfun, vinna kvenna og unglinga, og neyzla hagsbˇta af sameiginlegum samningager­um, a­ svo miklu leyti sem ■essum mßlum er rß­i­ me­ l÷gum e­a regluger­um e­a eru hß­ eftirliti opinberra stjˇrnvalda.
b) FÚlagslegt ÷ryggi (lagaßkvŠ­i, sem var­a atvinnuslys, atvinnusj˙kdˇma, me­g÷ngu og barnsbur­, sj˙kdˇma, ÷rorku, elli, dau­a, atvinnuleysi, fj÷lskylduframfŠri og hver ■au ÷nnur tilfelli, sem fÚlagslegar tryggingar taka til samkvŠmt l÷gum e­a regluger­um) me­ eftirt÷ldum takm÷rkunum:
i) Ůa­ getur veri­ um a­ rŠ­a vi­eigandi rß­stafanir til vi­halds rß­stafanir til vi­halds ßunnum rÚttindum og rÚttindum, sem veri­ er a­ ßvinna.
ii) L÷g og regluger­ir a­seturslandsins geta kve­i­ ß um sÚrstakar rß­stafanir var­andi styrki e­a hluta af styrkjum, sem grei­a bera algerlega af almannafÚ, svo og var­andi grei­slur til manna, sem ekki uppfylla i­gjaldaskilyr­i, sem sett eru fyrir veitingu venjulegs lÝfeyris.
2. RÚtturinn til bˇta fyrir dau­a flˇttamans, sem leiddi af atvinnuslysi e­a atvinnusj˙kdˇmi, skal ekki skertur vegna ■ess a­ bˇta■eginn hefur a­setur utan a­ildarrikisins.
3. A­ildarrÝkin skulu lßta flˇttamenn njˇta gˇ­s af samningum, sem ■au hafa gert me­ sÚr e­a kunna sÝ­ar a­ gera me­ sÚr, var­andi vi­hald ßunninna rÚttinda og rÚttinda, sem veri­ er a­ ßvinna, Ý sambandi vi­ fÚlagslegt ÷ryggi, me­ ■eim skilyr­um einum, sem gilda fyrir borgara ■eirra rÝkja, sem undirrita­ hafa samninga ■ß, sem um er a­ rŠ­a.
4. A­ildarrÝkin munu taka til velvilja­rar athugunar, a­ lßta flˇttamenn, eftir ■vÝ sem m÷gulegt er, njˇta gˇ­s af hli­stŠ­um samningum, sem ß hverjum tÝma kunna a­ vera Ý gildi milli slÝkra a­ildarrÝkja og rÝkja, sem ekki eru a­ilar a­ samningum.


V. KAFLI
Rß­stafanir framkvŠmdavalds.


25. gr.
A­sto­ framkvŠmdavalds.
1. Ůegar ■annig er ßstatt, a­ flˇttama­ur ■arfnast yfirleitt a­sto­ar erlendra stjˇrnvalda, til neyzlu rÚttar sÝns, en nŠr ekki til ■eirra, skulu a­ildarrÝkin, sem hann hefur a­setur Ý, sjß um a­ ■eirra eigin stjˇrnv÷ld e­a fj÷l■jˇ­leg stjˇrnv÷ld veiti honum slÝka a­sto­.
2. Stjˇrnvald ■a­ e­a stjˇrnv÷ld, sem um getur Ý 1. t÷luli­, skulu afhenda e­a lßta undir sÝnu eftirliti afhenda flˇttam÷nnum ■ess konar skj÷l e­a skilrÝki, sem venjulega mundu lßtin ˙tlendingum Ý tÚ af stjˇrnv÷ldum heimarÝkja ■eirra, e­a fyrir atbeina ■eirra.
3. Skj÷l og skilrÝki, sem ■annig eru lßtin Ý tÚ, skulu koma Ý sta­ opinberra skilrÝkja, sem lßtin eru ˙tlendingum Ý tÚ af stjˇrnv÷ldum heimarÝkja ■eirra, e­a fyrir atbeina ■eirra, og skulu ■au talin gild ■ar til anna­ reynist sannara.
4. Me­ ■eim undantekningum, sem ger­ar kunna a­ vera um fßtŠkt fˇlk, mß krefjast gjalds fyrir ■ß ■jˇnustu, sem hÚr um getur, en slÝkum gj÷ldum skal Ý hˇf stillt og ■au skulu vera sambŠrileg vi­ ■au gj÷ld, sem krafizt er af rÝkisborgurum fyrir sams konar ■jˇnustu.
5. ┴kvŠ­i ■essarar greinar skulu ekki sker­a ßkvŠ­i 27. og 28. greinar.

26. gr.
Fer­afrelsi.
SÚrhvert a­ildarrÝki skal veita flˇttam÷nnum, sem l÷glega dvelja Ý landi ■ess, rÚtt til a­ kjˇsa sÚr a­seturssta­ og vera frjßlsir fer­a sinna um land ■ess, a­ teknu tilliti til hverra ■eirra regluger­a, sem beita mß um ˙tlendinga almennt vi­ s÷mu a­stŠ­ur.

27. gr.
NafnskÝrteini.
A­ildarrÝkin skulu gefa ˙t nafnskÝrteini til handa sÚrhverjum flˇttamanni, sem dvelur Ý l÷ndum ■eirra og hefur ekki gilt fer­askÝrteini.

28. gr.
Fer­askÝrteini.
1. A­ildarrÝkin skulu lßta flˇttam÷nnum, sem l÷glega dvelja Ý l÷ndum ■eirra, Ý tÚ fer­askÝrteini til fer­a utan landa ■eirra, nema rÝkar ßstŠ­ur vegna ÷ryggis landsins e­a allsherjar reglu sÚ ■vÝ til fyrirst÷­u, og skulu ßkvŠ­i fylgiskjals ■essarar sam■ykktar gilda um slÝk skÝrteini. A­ildarrÝkin geta lßti­ sÚrhverjum ÷­rum flˇttamanni Ý landi sÝnu slÝk fer­askÝrteini Ý tÚ. SÚrstaklega skulu ■au taka til velvilja­rar athugunar a­ lßta slÝk fer­askÝrteini Ý tÚ flˇttam÷nnum, sem dvelja Ý l÷ndum ■eirra og geta ekki fengi­ fer­askÝrteini frß landi ■vÝ, sem ■eir eiga l÷glegt a­setur Ý.
2. Fer­askÝrteini, sem lßtin hafa veri­ flˇttam÷nnum Ý tÚ samkvŠmt fyrri fj÷l■jˇ­legum samningum af a­ilum slÝks samnings, skulu a­ildarrÝkin vi­urkenna og me­ fara ß sama hßtt og vŠru ■au gefin ˙t eftir ■essari grein.

29. gr.
Fjßrhagslegar ßl÷gur.
1. A­ildarrÝkin skulu ekki leggja ß flˇttamenn skyldur, ßl÷gur e­a skatta hverju nafni sem nefnast a­ra e­a hŠrri en lagt er ß rÝkisborgara ■eirra vi­ svipa­ar a­stŠ­ur.
2. Ekkert Ý undanfarandi t÷luli­ skal koma Ý veg fyrir ■a­, a­ beitt sÚ gangvart flˇttam÷nnum l÷gum og regluger­um um gj÷ld fyrir ˙tgßfu ß opinberum skj÷lum, ■ar ß me­al nafnskÝrteinum til handa ˙tlendingum.

30. gr.
Flutningur eigna.
1. A­ildarrÝki skal Ý samrŠmi vi­ l÷g sÝn og regluger­ir leyfa flˇttam÷nnum a­ flytja eignir, sem ■eir hafa komi­ me­ inn Ý land ■ess, til annars lands, ■ar sem ■eim hefur veri­ veitt leyfi til a­ taka sÚr bˇlfestu a­ nřju.
2. SamningsrÝki skal taka til velvilja­rar athugunar umsˇknir flˇttamanna um leyfi til ■ess a­ flytja eignir, sem eru ■eim nau­synlegar, er ■eir taka sÚr bˇlfestu Ý ÷­ru rÝki, sem hefur leyft ■eim landvist, hvar sem ■Šr eiginir kunna a­ vera.

31. gr.
Ël÷gleg landvist flˇttamanna.
1. A­ildarrÝkin skulu ekki beita refsingum gagnvart flˇttam÷nnum vegna ˇl÷glegrar komu ■eirra til landsins e­a vistar ■ar, ef ■eir koma beint frß landi, ■ar sem lÝfi ■eirra e­a frelsi var ˇgna­ Ý merkingu 1. gr., og koma inn Ý l÷nd ■eirra e­a eru ■ar ßn heimildar, enda gefi ■eir sig tafarlaust fram vi­ stjˇrnv÷ldin og beri fram gildar ßstŠ­ur fyrir hinni ˇl÷glegu komu sinni e­a vist ■ar.
2. A­ildarrÝkin skulu ekki setja takmarkanir ß fer­ir slÝkra flˇttamanna fram yfir ■a­ sem nau­syn krefur, og slÝkum takm÷rkunum skal einungis beitt ■ar til sta­a ■eirra Ý landinu er komin ß fastan grundv÷ll, e­a a­ ■eim hefur veri­ veitt leyfi til ■ess a­ koma til annars lands. SamningsrÝkin skulu veita slÝkum flˇttam÷nnum hŠfilegan frest og alla nau­synlega fyrirgrei­slu til ■ess a­ afla sÚr heimildar til ■ess a­ koma til annars lands.

32. gr.
BrottvÝsun.
1. A­ildarrÝkin skulu ekki vÝkja ˙r landi flˇttamanni, sem l÷glega dvelur Ý l÷ndum ■eirra, nema vegna ÷ryggis landsins e­a allsherjarreglu.
2. BrottvÝsun slÝks flˇttamanns skal einungis framkvŠmd eftir ˙rskur­i, sem kve­inn sÚ upp me­ l÷gßkve­num hŠtti. Ůar sem knřjandi ßstŠ­ur vegna ÷ryggis landsins eru ■vÝ ekki til fyrirst÷­u, skal flˇttamanninum leyft a­ leggja fram sannanir fyrir sakleysi sÝnu og ßfrřja og lßta mŠta fyrir sig Ý ■vÝ skyni fyrir l÷gbŠru stjˇrnvaldi e­a manni e­a m÷nnum, sem sÚrstaklega eru tilnefndir af l÷gbŠru stjˇrnvaldi.
3. A­ildarrÝkin skulu gefa slÝkum flˇttamanni hŠfilegan frest til ■ess a­ leita l÷glegrar landvistar Ý ÷­ru landi. A­ildarrÝkin ßskilja sÚr rÚtt til ■ess a­ beita ■eim rß­st÷funum innan lands, sem ■a­ telur nau­synlegar, me­an ■essi frestur er a­ lÝ­a.

33. gr.
Bann gegn brottvÝsun e­a endursendingu.
1. Ekkert a­ildarrÝki skal vÝsa flˇttamanni brott e­a endursenda hann ß nokkurn hßtt til landamŠra rÝkis, ■ar sem lÝfi hans e­a frelsi mundi vera ˇgna­ vegna kyn■ßttar hans, tr˙arbrag­a, ■jˇ­ernis, a­ildar Ý sÚrst÷kum fÚlagsmßlaflokkum e­a stjˇrnmßlasko­ana.
2. ١ getur flˇttama­ur samt sem ß­ur ekki krafizt ■ess a­ njˇta gˇ­s af ■essu ßkvŠ­i, ef skynsamlegar ßstŠ­ur eru til a­ ßlÝta hann hŠttulegan ÷ryggi landsins, sem hann dvelur Ý, e­a ef hann er talinn hŠttulegur ■jˇ­fÚlaginu vegna ■ess a­ hann hefur me­ endanlegum dˇmi veri­ dŠmdur sekur um mj÷g alvarlegan glŠp.

34. gr.
Veiting rÝkisborgararÚttar.
A­ildarrÝkin skulu, eftir ■vÝ sem m÷gulegt er, grei­a fyrir ■vÝ, a­ flˇttamenn geti samanlagazt a­stŠ­um Ý landinu og ÷­lazt ■ar ■egnrÚtt. Einkum skulu ■au gera allt, sem Ý ■eirra valdi stendur, til ■ess a­ flřta fyrir veitingu rÝkisborgararÚttar og lŠkka svo sem frekast er unnt ÷ll gj÷ld og kostna­, sem henni eru samfara.


VI. KAFLI
FramkvŠmda- og brß­abirg­aßkvŠ­i.


35. gr.
Samvinna stjˇrnvalda einstakra rÝka vi­ Sameinu­u ■jˇ­irnar.
1. SamningsrÝkin skuldbinda sig til ■ess a­ hafa samvinnu vi­ Skrifstofu erindreka Sameinu­u ■jˇ­anna Ý flˇttamannamßlum, e­a hverja ■ß a­ra stofnun Sameinu­u ■jˇ­anna, sem koma kann Ý hennar sta­, um framkvŠmd Štlunarverka hennar og skulu ■au sÚr Ý lagi au­velda henni a­ fullnŠgja skyldu sinni til a­ hafa eftirlit me­ beitingu ßkvŠ­a ■essa samnings.
2. ═ ■vÝ skyni a­ gera Skrifstofu erindrekans, e­a hverri ■eirri annarri stofnun Sameinu­u ■jˇ­anna, er koma kann Ý hennar sta­, m÷gulegt a­ gefa skřrslur til hluta­eigandi a­ila hjß Sameinu­u ■jˇ­unum, skuldbinda a­ildarrÝkin sig til ■ess a­ lßta ■eim Ý tÚ vi­eigandi formi upplřsingar og hagskřrslur, sem um er be­i­ og var­a:
a) st÷­u flˇttamana
b) framkvŠmd samnings ■essa og
c) l÷g, regluger­ir og ˙rskur­i, sem Ý gildi eru e­a kunna sÝ­ar a­ ganga Ý gildi, var­andi flˇttamenn.

36. gr.
Upplřsingar um landsl÷g.
A­ildarrÝkin skulu senda framkvŠmdarstjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna l÷g ■au og regluger­ir, sem ■au kunna a­ setja til ■ess a­ tryggja framkvŠmd ■essa samnings.

37. gr.
Afsta­a til fyrri samninga.
A­ teknu tilliti til 2. mßlsgreinar 28. greinar ■essa samnings kemur hann, a­ ■vÝ er snertir samband milli a­ila a­ honum, Ý sta­ samkomulags frß 5. j˙lÝ 1922, 31 maÝ 1924, 12. maÝ 1926, 30. j˙nÝ 1928 og 30. j˙lÝ 1935, samninganna frß 28. oktˇber 1933 og 10. febr˙ar 1938, vi­bˇtarsamnings frß 14. september 1939 og samningsins frß 15. oktˇber 1946.


VII. KAFLI
LokaßkvŠ­i.


38. gr.
Lausn deilumßla.
SÚrhverri deilu milli a­ila ■essa samnings var­andi skřringu e­a framkvŠmd hans, sem ekki er hŠgt a­ leysa ß annan hßtt, skal vÝsa til Al■jˇ­adˇmstˇlsins a­ bei­ni hvors deilua­ila sem er.

39. gr.
Undirritun, fullgilding og upptaka a­ildar.
1. Samningur ■essi skal lag­ur, fram til undirritunar Ý Genf 28. j˙Ý 1951, og skal honum sÝ­an komi­ til var­veizlu hjß framkvŠmdarstjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna. Hann skal vera til undirritunar Ý Evrˇpuskrifstofu Sameinu­u ■jˇ­anna frß 28. j˙lÝ til 31. ßg˙st 1951, og skal aftur vera til undirritunar Ý a­alst÷­vum Sameinu­u ■jˇ­anna frß 17. september 1951 til 31. desember 1952.
2. Samningur ■essi skal vera til undirritunar fyrir ÷ll a­ildarrÝki Sameinu­u ■jˇ­anna, og einnig fyrir hvert ■a­ anna­ rÝki, sem bo­in var ■ßtttaka Ý rß­stefnu sendiherra um st÷­u flˇttamanna og rÝkisfangslausra, e­a rÝki, sem Allsherjar■ingi­ hefur bo­i­ a­ undirrita hann. Hann skal fullgiltur og fullgildingarskj÷lunum komi­ til var­veizlu hjß framkvŠmdarstjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna.
3. Frß 28. j˙lÝ 1951 skal rÝkjum ■eim, sem ßtt er vi­ Ý 2. t÷luli­ ■essarar greinar, heimilt a­ gerast a­ilar a­ ■essum samningi. Upptaka a­ilar er framkvŠmd ■annig, a­ a­ildarskjal er afhent framkvŠmdarstjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna.

40. gr.
┴kvŠ­i um beitingu samningsins ß sÚrst÷kum landsvŠ­um.
1. SÚrhvert rÝki getur, um lei­ og ■a­ undirritar, fullgildir e­a gerist a­ili, lřst yfir a­ ■essi samningur skuli taka til allra e­a einhverra landsvŠ­a, sem ■a­ fer me­ umbo­ fyrir Ý samskiptum ■jˇ­a ß milli. SlÝk yfirlřsing gengur Ý gildi samtÝmis gildist÷ku samningsins fyrir hluta­eigandi rÝki.
2. HvenŠr sem er sÝ­ar, skal hver slÝk aukning gildissvi­s ger­ me­ tilkynningu gildissvi­s ger­ me­ tilkynningu stila­ri til framkvŠmdarstjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna og gilda frß nÝtugasta degi eftir a­ framkvŠmdarstjˇrinn tˇk vi­ ■essari tilkynningu, e­a frß gildist÷kudegi samningsins fyrir hluta­eigandi rÝki, hvort ■essa sem sÝ­ar ber a­.
3. A­ ■vÝ er snertir ■au landssvŠ­i, sem samningur ■essi er ekki lßtinn taka til vi­ undirskrift, fullgildingu e­a uppt÷ku a­ilar, skal sÚrhvert hluta­eigandi rÝki athuga m÷guleikana ß ■vÝ, a­ gera nau­synlegar rß­stafanir til ■ess a­ lßta samning ■ennan taka til slÝkra landsvŠ­a, enda komi sam■ykki rÝkisstjˇrna slÝkra landsvŠ­a til, ■ar sem ■a­ er nau­synlegt af stjˇrnarfarslegum ßstŠ­um.

41. gr.
┴kvŠ­i um sambandsrÝki.
Ůegar um sambandsrÝki er a­ rŠ­a, skulu eftirfarandi ßkvŠ­i gilda:
a) A­ ■vÝ er tekur til ■eirra greina samnings ■essa, sem falla undir l÷gs÷gu l÷ggjafarvalds sambandsrÝkisins, skulu skyldur rÝkisstjˇrnar sambandsrÝkisins a­ ■essu marki vera hinar s÷mu og ■eirra a­ildarrÝkja, sem ekki eru sambandsrÝki.
b) A­ ■vÝ er tekur til ■eirra greina samnings ■essa, sem falla undir l÷gs÷gu einstakra rÝkja Ý sambandsrÝkinu, fylkja e­a kantˇna, sem samkvŠmt stjˇrnarskipun sambandsrÝkisins geta ekki sett l÷g, skal sambandsrÝkistjˇrnin svo fljˇtt sem m÷gulegt er vekja athygli vi­eigandi stjˇrnvalda rÝkja, fylkja e­a kantˇna ß sÝkum greinum og senda ■eim me­mŠli sÝn me­ ■eim.
c) SambandsrÝki, sem er a­ili a­ samningi ■essum skal, eftir bei­ni einhvers annars a­ildarrÝkis, sem borin er fram fyrir millig÷ngu framkvŠmdarstjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna, lßta Ý tÚ skřrslu um l÷g og venjur sambandsrÝkisins og hinna einst÷ku hluta ■ess, var­andi hvert einstakt ßkvŠ­i samningsins, ■ar sem sřnt sÚ Ý hve rÝkum mŠli ■vÝ ßkvŠ­i sÚ veitt gildi me­ l÷ggj÷f e­a ÷­rum hŠtti.

42. gr.
Fyrirvarar.
1. SÚrhvert rÝki getur, um lei­ og ■a­ undirrÝtar, fullgildir e­a gerist a­ili, gert fyrirvara um greinar samningsins a­ undanteknum 1., 3., 4., 16. (1), 33. og 36.-46. gr., a­ bß­um me­t÷ldum.
2. SÚrhvert rÝki, sem gert hefur fyrirvara Ý samrŠmi vi­ ßkvŠ­i 1. t÷luli­s ■essarar greinar, getur hvenŠr sem er teki­ slÝkan fyrirvara aftur me­ tilkynningu ■ar um, stÝla­ri til framkvŠmdarstjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna.

43. gr.
Gildistaka.
1. Samningur ■essi gengur Ý gildi ß nÝtugasta degi, tali­ frß ■eim degi, er sj÷tta fullgildingar, e­a a­ildarskjali­ er afhent.
2. A­ ■vÝ er tekur til sÚrhvers rÝkis, sem fullgildir samninginn e­a gerist a­ili a­ honum eftir a­ sj÷tta fullgildingar- e­a a­ildarskjali­ var afhent, skal samningurinn ganga Ý gildi ß nÝtugasta degi frß ■eim degi a­ telja, er slÝkt rÝki afhenti fullgildingar- e­a a­ildarskjal sitt.

44. gr.
Upps÷gn.
1. SÚrhvert a­ildarrÝki getur hvenŠr sem er sagt samningi ■essum upp me­ tilkynningu stÝla­ri til framkvŠmdarstjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna.
2. SlÝk upps÷g skal taka gildi, a­ ■vÝ er snertir hluta­eigandi a­ilidarrÝki, einu ßri eftir a­ framkvŠmdarstjˇri Sameinu­ ■jˇ­anna tˇk vi­ henni.
3. Hvert ■a­ rÝki, sem gefi­ hefur yfirlřsingu e­a tilkynningu samkvŠmt 40.gr., getur hvenŠr sem er sÝ­ar, me­ tilkynningu til framkvŠmdarstjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna, lřst ■vÝ yfir, a­ samningurinn skuli hŠtta a­ taka til slÝks landsvŠ­is ■egar eitt ßr er li­i­ frß ■vÝ a­ framkvŠmdarstjˇrinn tˇk vi­ slÝkri tilkynningu.

45. gr.
Endursko­un.
1. SÚrhvert a­ildarrÝki getur hvenŠr sem er me­ tilkynningu, stÝla­ri til framkvŠmdarstjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna, krafizt endursko­unar ß samningi ■essum.
2. Allsherjar■ing Sameinu­u ■jˇ­anna skal mŠla me­ ■eim rß­st÷funum, ef nokkrar eru, sem gera ber eftir slÝkri bei­ni.

46. gr.
Tilkynningar framkvŠmdarstjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna.
FramkvŠmdarstjˇri Sameinu­u ■jˇ­anna skal tilkynna ÷llum a­ildarrÝkjum Sameinu­u ■jˇ­anna og ■eim rÝkjum ÷­rum, sem nefnd eru Ý 39. gr.:
a) yfirlřsingar og tilkynningar Ý samrŠmi vi­ B-li­ 1. greinar;
b) undirskriftir, fullgildingar og uppt÷ku a­ildar Ý samrŠmi vi­ 39. gr.;
c) yfirlřsingar og tilkynningar Ý samrŠmi vi­ 40. gr.;
d) fyrirvara og afturkallanir Ý samrŠmi vi­ 42. gr.;
e) gildist÷kudag samnings ■essa Ý Ý samrŠmi vi­ 43. gr.;
f) uppsagnir og tilkynningar Ý samrŠmi vi­ 44. gr.;
g) bei­nir um endursko­un Ý samrŠmi vi­ 45. gr.

Ůessi til sta­festu hafa undirrita­ir, sem til ■essa hafa fengi­ fullt umbo­, undirrita­ ■ennan samning, hver fyrir h÷nd sinnar rÝkisstjˇrnar.

Gert Ý Genf Ý dag, tuttugasta og ßttunda dag j˙lÝmßna­ar, nÝtjßn hundru­ fimmtÝu og eitt, Ý einu eintaki, en hinn enski og franski texti ■ess skulu jafngildir, og skal ■a­ var­veitt Ý skjalasafni Sameinu­u ■jˇ­anna og sta­fest afrit ■ess skulu afhent ÷llum a­ildarrÝkjum Sameinu­u ■jˇ­anna og ■eim rÝkjum ÷­rum, sem nefnd eru Ý 39. gr.

Fylgiskjal.
1. gr.
1. Fer­askÝrteini ■a­, sem um rŠ­ir Ý 28. gr. ■essa samnings, skal vera ß■ekkt fyrirmynd ■eirri sem fylgir hÚr me­.
2. SkÝrteini­ skal gefi­ ˙t ß a­ minnsta kosti tveim tungumßlum og sÚ anna­ ■eirra enska e­a franska.

2. gr.
A­ teknu tilliti til regluger­a ˙tgßfulandsins, mß telja b÷rn Ý fer­askÝrteini foreldris e­a, Ý undantekningartilfellum, Ý fer­askÝrteini annars fullor­ins flˇttamanns.

3. gr.
Gjald ■a­, sem teki­ er fyrir ˙tgßfu skÝrteinis, skal ekki vera hŠrra en lŠgsta gjald fyrir vegabrÚf rÝkisborgara landsins.

4. gr.
Ůegar ekki er um sÚrstakar ßstŠ­ur e­a undantekningar-tilfelli a­ rŠ­a, skal skÝrteini­ lßti­ gilda fyrir eins m÷rg l÷nd og m÷gulegt er.

5. gr.
SkÝrteini­ skal gilda Ý anna­hvort eitt e­a tv÷ ßr, eftir vild ■ess stjˇrnvalds, sem gefur ■a­ ˙t.

6. gr.
1. Endurnřjun e­a framlenging ß gildi skÝrteinis heyrir undir stjˇrnvaldi­, sem gaf ■a­ ˙t, ß me­an eigandi ■ess hefur ekki teki­ sÚr l÷glegt a­setur Ý ÷­ru landi og dvelur l÷glega Ý landi nefnds stjˇrnvalds. ┌tgßfa nřs skÝrteinis heyrir me­ s÷mu skilyr­um undir stjˇrnvaldi­, sem gaf fyrra skÝrteini­ ˙t.
2. Sendiherrum og rŠ­ism÷nnum, sem til ■ess hafa sÚrstaka heimild, skal gefi­ fullt umbo­ til ■ess a­ framlengja gildi fer­askÝrteina, sem rÝkisstjˇrnir ■eirra hafa gefi­ ˙t, ■ˇ ekki til lengri tÝma en sex mßna­a.
3. A­ildarrÝkin skulu taka til velvilja­ra athugunar a­ endurnřja e­a framlengja gildi fer­askÝrteina e­a a­ gefa ˙t nř skÝrteini til handa flˇttam÷nnum, sem ekki hafa lengur l÷glegt a­setur Ý l÷ndum ■eirra og geta ekki fengi­ fer­askÝrteini frß landi, ■ar sem ■eir hafa l÷glegt a­setur.

7. gr.
A­ildarrÝkin skulu vi­urkenna gildi skÝrteina, sem gefin er ˙t Ý samrŠmi vi­ ßkvŠ­i 28. gr. ■essa samnings.

8. gr.
Ůar til bŠr stjˇrnv÷ld Ý landi ■vÝ, sem flˇttama­urinn Šskir a­ fara til, skulu ßrita skÝrteini hans, ef ■au eru rei­ub˙in a­ taka vi­ honum og vegabrÚfsßritun er nau­synleg.

9. gr.
1. A­ildarrÝkin undirgangast a­ veita flˇttam÷nnum vegabrÚfsßritun til fer­ar yfir l÷nd ■eirra, ef ■eir hafa fengi­ vegabrÚfsßritun til ßkv÷r­unarlandsins.
2. Synja mß um slÝkar vegabrÚfsßritanir af ■eim ßstŠ­um, sem myndu rÚttlŠta synjun um vegabrÚfsßritun fyrir hva­a ˙tlending sem vŠri.

10. gr.
Gj÷ld fyrir vegabrÚfsßritanir, er heimila f÷r ˙r landi, komu til lands e­a f÷r yfir land, skulu eigi vera hŠrri en lŠgstu gj÷ld fyrir ßritanir ß erlend vegabrÚf.

11. gr.
Ůegar flˇttama­ur hefur l÷glega teki­ sÚr a­setur Ý landi annars a­ildarrÝkis, skal ˙tgßfa nřs skÝrteinis samkvŠmt skilmßlum og skilyr­um 28. gr. hvÝla ß ■ar til bŠru stjˇrnvaldi ■ess lands og er flˇttamanni rÚtt a­ sn˙a sÚr til ■ess.

12. gr.
Stjˇrnvald, sem gefur ˙t nřtt skÝrteini, skal taka aftur eldra skÝrteini­ og endursenda ■a­ til ˙tgßfulandsins, ef ■a­ er teki­ fram Ý skÝrteininu a­ ■a­ skuli ■annig endursent, ella skal ■a­ taka skÝrteini­ og ˇgilda ■a­.

13. gr.
1. SÚrhvert a­ildarrÝki undirgengst, a­ eigandi fer­askÝrteinis, er ■a­ hefur gefi­ ˙t Ý samrŠmi vi­ 28. gr. ■essa samnings, megi koma inn Ý land ■ess hvenŠr sem er me­an ■a­ er Ý gildi.
2. A­ teknu tilliti til ßkvŠ­a undanfarandi t÷luli­s, getur a­ildarrÝki krafizt ■ess a­ skÝrteinishafinn fullnŠgi ■eim formsskilyr­um, sem tiltekin kunna a­ vera a­ ■vÝ er snertir f÷r ˙r landi ■ess e­a endurkomu ■anga­. ═ undartekningartilfellum e­a ■egar flˇttamanni er leyf­ dv÷l Ý ßkve­inn tÝma ■egar skÝrteini­ er gefi­ ˙t, ßskilja samningsrÝkin sÚr rÚtt til ■ess a­ takmarka tÝmann, sem flˇttamanninum er heimil endurkoma, vi­ ßkve­inn tÝma, er eigi sÚ skemmri en ■rÝr mßnu­ir.

14.gr.
A­ teknu tilliti einungis til ßkvŠ­a 13. gr., skulu ßkvŠ­i ■essa fylgiskjals ß engan hßtt hafa ßhrif ß l÷g og regluger­ir, er gilda um skilyr­i fyrir komu til landa a­ildarrÝkjanna, fer­um yfir ■au, a­setri og uppt÷ku bˇlfestu Ý ■eim, svo og fyrir brottf÷r ˙r ■eim.

15. gr.
Hvorki ˙tgßfa skÝrteinisins nÚ komur til landsins samkvŠmt ■vÝ ßkve­a e­a hafa ßhrif ß st÷­u eiganda ■ess, sÚr Ý lagi a­ ■vÝ er var­ar rÝkisfang.

16. gr.
┌tgßfa skÝrteinisins veitir eiganda ■ess ß engan hßtt vernd sendiherra e­a rŠ­ismanns landsins, sem gefur ■a­ ˙t, og veitir ekki ■essum a­ilum rÚtt til a­ lßta slÝk vernd Ý tÚ.


Vi­auki.
Fyrirmynd a­ fer­askÝrteini.
SkÝrteini­ skal vera Ý bŠklings formi (nßlŠgt 15 X 10 sentÝmetrar). MŠlt er me­ ■vÝ, a­ ■a­ sÚ ■annig prenta­, a­ au­velt sÚ a­ greina ˙tstrikanir og breytingar, sem ger­ar eru efnafrŠ­ilega e­a ß annan hßtt og a­ or­in ,, Samningur frß 28. j˙lÝ 1951ö sÚu prentu­ Ý samfelldri endurtekningu ß sÚrhverri sÝ­u ß tungumßli ˙tgßfulandsins.

(Kßpa bŠklingsins.)
FERđASK═RTEINI
(Samningur frß 28. j˙lÝ 1951.)

Nr. .........
(1)
FERđASK═RTEINI
(Samningur frß 28. j˙lÝ 1951.)
SkÝrteini ■etta gengur ˙r gildi ...............
nema gildi ■ess sÚ framlengt e­a endurnřja­.
Nafn..........
SkÝrnarn÷fn............
═ fylgd me­ skÝrteinishafa er (u).........
Barn (b÷rn).
1. SkÝrteini ■etta er gefi­ ˙t einungis me­ ■a­ fyrir augum a­ veita eiganda ■ess fer­askÝrteini, sem komi­ geti Ý sta­ vegabrÚfs. Ůa­ sker­ir ekki og hefur engin ßhrif ß rÝkisborgararÚtt eiganda ■ess.
2. Eiganda er heimilt a­ koma aftur til .........(hÚr skal nefna land ■ess stjˇrnvalds, sem gefur skÝrteini­ ˙t) hinn ............... e­a fyrr, nema seinni dagsetning sÚ tiltekin hÚr ß eftir. (TÝmi sß, sem eiganda er leyf­ endurkoma mß ekki vera skemmri en ■rÝr mßnu­ir.)
3. Ef eigandi sezt a­ Ý ÷­ru landi en ■vÝ sem gaf ■etta skÝrteini ˙t, ver­ur hann, ef hann vill fer­ast ß nř, a­ sŠkja um nřtt skÝrteini til hluta­eigandi stjˇrnvalda a­seturslands sÝns. (Stjˇrnvald ■a­, sem gefur hi­ nřja skÝrteini ˙t, skal taka aftur hi­ eldra fer­askÝrteini og endursenda ■a­ stjˇrnvaldi ■vÝ, sem gaf ■a­ ˙t.) ╩)

(SkÝrteini ■etta er .. sÝ­ur utan kßpu.)
(2)
FŠ­ingarsta­ur og fŠ­ingardagur ....................................
(╩) Setninguna Ý hornklofunum skulu rÝkistjˇrnir, ■Šr sem ■ess ˇska, fŠra inn.

Sta­a ......................
N˙verandi a­seturssta­ur ........................
*Meyjarnafn og skÝrnarn÷fn eiginkonu ........................
*Nafn og skÝrnarn÷fn eiginmanns ..........................

Lřsing.
HŠ­ ....................
Hßralitur ....................
Augnlitur ....................
Nef .....................
Andlitsfall ....................
Litarhßttur ......................
SÚrkenni ....................

B÷rn Ý fylgd me­ skÝrteinishafa:
N÷fn SkÝrnarn÷fn FŠ­ingarsta­ur Kyn
og fŠ­ingardagur
............ ................ ........................... ..........
........... ................ ........................... ..........
........... ................ ........................ ..........

*Striki­ ˙t ■a­, sem ekki ß vi­.
(SkÝrteini ■etta er . . sÝ­ur fyrir utan kßpu.)
(3)
Mynd skÝrteinishafa og stimpill stjˇrnvalds ■ess, er skÝrteini­ gefur ˙t.
Fingraf÷r skÝrteinishafa (sÚr ■eirra krafizt).
Undirskrift skÝrteinishafa ..............
................
(SkÝrteini ■etta er . . fyrir utan kßpu).
(4)
1.SkÝrteini ■etta gildir fyrir eftirtalin l÷nd:
..............................................................
..............................................................
..............................................................
2.Skjal ■a­ e­a skj÷l, sem ˙tgßfa ■essa skÝrteinis byggist ß:
.................................................
.................................................
.................................................

┌tgefi­ Ý ..........................
Dagsetning ........................................................
Undirskrift og stimpill
stjˇrnvalds, sem gefur skÝrteini­ ˙t:

Gjald greitt:
(SkÝrteini ■etta er . . fyrir utan kßpu).
(5)
Framlenging e­a endurnřjun.
Gjald greitt: Frß ..................
Til ....................
Gert Ý ......................... Dagsetning ..........
Undirskrift og stimpill
stjˇrnvalds, sem framlengir e­a endurnřjar skÝrteini­:

Framlenging e­a endurnřjun.
Gjald greitt: Frß .................
Til ...................
Gert Ý ......................... Dagsetning ..........
Undirskrift og stimpill
stjˇrnvalds, sem framlengir e­a endurnřjar skÝrteini­:

(SkÝrteini ■etta er . . fyrir utan kßpu).
(6)
Framlenging e­a endurnřjun.
Gjald greitt: Frß .................
Til ...................
Gert Ý ......................... Dagsetning ..........
Undirskrift og stimpill
stjˇrnvalds, sem framlengir e­a endurnřjar skÝrteini­:

Framlenging e­a endurnřjun.
Gjald greitt: Frß .................
Til ...................
Gert Ý ......................... Dagsetning ..........
Undirskrift og stimpill
stjˇrnvalds, sem framlengir e­a endurnřjar skÝrteini­:

(SkÝrteini ■etta er . . fyrir utan kßpu).
(7-32)

┴ritanir.
Nafn skÝrteinishafa ver­ur a­ endurtaka Ý sÚrhverri ßritun.
(SkÝrteini ■etta er . . sÝ­ur fyrir utan kßpu.)

Al■ingi veitti heimild til a­ sta­festa ofangreindan samning, me­ ■ingsßlyktun frß 9. febr˙ar 1955 og var a­alritara Sameinu­u ■jˇ­anna afhent a­ildarskrß ═slands hinn 30. nˇvember 1955, og gekk samningurinn Ý gildi, a­ ■vÝ er var­ar ═sland 1. marz 1956.
Samningurinn ßsamt fylgiskjali og vi­auka, var birtur sem fylgiskjal vi­ auglřsingu utanrÝkisrß­sins nr. 74, dags. 9. desember 1955.

á

MannrÚttindaskrifstofa ═slands

MannrÚttindaskrifstofa ═slands var stofnu­ Ý Almannagjß ß Ůingv÷llum hinn 17. j˙nÝ 1994, ß fimmtÝu ßra afmŠli Ýslenska lř­veldisins. Skrifstofan er ˇhß­ stofnun sem vinnur a­ framgangi mannrÚttinda me­ ■vÝ a­ stu­la a­ rannsˇknum og frŠ­slu og efla umrŠ­u um mannrÚttindi ß ═slandi.á

Valmynd

Skrß­u ■ig ß pˇstlista MRS═

Skrß­u ■ig og fß­u frÚttir, upplřsingar um nř verkefni og fleira frß okkur.

MannrÚttindaskrifstofa ═slands

T˙ngata 14 | 101 ReykjavÝk | SÝmi 552 2720 | info[hjß]humanrights.is

Skrifstofan er opin frß 9-12 og 13-16