Velkomin á vefsíðu Mannréttindaskrifstofu Íslands

Mannréttindaskrifstofa Íslands var stofnuð í Almannagjá á Þingvöllum hinn 17. júní 1994, á fimmtíu ára afmæli íslenska lýðveldisins. Skrifstofan er óháð stofnun sem vinnur að framgangi mannréttinda með því að stuðla að rannsóknum og fræðslu og efla umræðu um mannréttindi á Íslandi. Skrifstofan gegnir einnig ákveðnu eftirlitshlutverki en hún veitir umsagnir um lagafrumvörp og skilar skýrslum til eftirlitsnefnda Sameinuðu þjóðanna og Evrópuráðsins. Skrifstofan kemur fram fyrir Íslands hönd í alþjóðlegu samstarfi.

Hér á síðunni er að finna:

• upplýsingar um starfsemi Mannréttindaskrifstofu Íslands
• sérvef um mannréttindi á Íslandi
• sérvef alþjóðlegs rannsóknarverkefnis The Human Rights Education Project er inniheldur fræðaefni um mannréttindi, helstu réttarheimildir og fjölda dóma og álita frá alþjóðlegum eftirlitsstofnunum

18. desember 2009

Kvennasáttmáli Sameinuðu þjóðanna 30 ára í dag

Nýtt rit á íslensku um samninginn kemur út

Kvennasáttmáli Sameinuðu þjóðanna er 30 ára í dag. Í tilefni dagsins kemur gefur Mannréttindaskrifstofa Íslands út nýtt fræðslurit um Kvennasáttmálann, í samstarfi við Jafnréttisstofu, félags- og tryggingamálaráðuneyti, UNIFEM á Íslandi og utanríkisráðuneyti.

Með útgáfu bókar um Kvennasáttmálann er ætlunin að stuðla að aukinni þekkingu á réttindum kvenna og þar með stuðla að samfélagi þar sem konur njóta jafnréttis, mannhelgi, borgaralegra og stjórnmálalegra réttinda óttaleysis um líf og afkomu. Nálgast má bókina hjá Mannréttindaskrifstofu, hjá UNIFEM og víðar.

Bókin verður kynnt á jólaglögg UNIFEM í dag í Miðstöð Sameinuðu þjóðanna, Laugavegi 42, milli kl. 17-19.

Kvennasáttmálinn tekur til flestra þátta daglegs lífs. Með aðild að sáttmálanum skuldbinda íslensk stjórnvöld sig til að efla stefnu, lög, stofnanir og viðhorf sem tryggja jafnrétti kynjanna; sáttmálinn kveður á um aðgerðir til að koma í veg fyrir mismunun gagnvart konum á öllum sviðum mannlífsins.

Enda þótt staða íslenskra kvenna sé sterk og Ísland sé í fyrsta sæti á lista Alþjóðaviðskiptaráðsins yfir þær þjóðir sem náð hafa hvað mestum árangri í jafnréttis-málum þá er staðreyndin sú að enn er langt í land. Hefðbundnar staðalímyndir af hlutverkum kynjanna eru rótgrónar, umtalsverður kynbundinn launamunur er viðvarandi og konur eiga á brattann að sækja þegar kemur að áhrifastöðum í þjóðfélaginu. Nærri fimmtungur íslenskra kvenna hefur orðið fyrir ofbeldi af hendi maka eða fyrrverandi maka og meira en þúsund konur leita sér hjálpar hjá Kvennaathvarfi og Stígamótum ár hvert. Aðeins lítill hluti þessara ofbeldismála fer fyrir dóm og fæstum þeirra lýkur með því að réttlætinu er fullnægt.

Kynjamisrétti á Íslandi er þó ekki óbreytanleg staðreynd. Margt hefur áunnist og samfélag þar sem konur og karlar njóta sömu tækifæra er ekki fjarlægur draumur. Við getum tryggt að allar dætur, mæður, systur, ömmur og vinkonur á Íslandi njóti fullra réttinda. Mannréttindi eiga upptök sín í hug og hjarta hverrar manneskju, í okkar nánasta umhverfi. Hvert og eitt okkar ber ábyrgð á að halda jafnrétti í heiðri á heimilinu, í skólanum, á vinnustaðnum; hafi mannréttindi ekki merkingu á þessum stöðum, þá hafa þau litla merkingu annars staðar.

Til þess að fólk geti beitt sér í þágu jafnréttis er brýnt að það kunni skil á mannréttindum. Þekking á ákvæðum Kvennasáttmálans er mikilvæg í þessu sambandi og ein forsenda mannvæns samfélags.

16 DAGA ÁTAK GEGN KYNBUNDNU OFBELDI

16 daga átak hefur í frá 1991 unnið að því að draga kynbundið ofbeldi fram í dagsljósið sem mannréttindabrot. Hópar og samtök um allan heim nýta átakið til að krefjast aðstoðar og stuðnings til handa fórnarlömbum ofbeldis, til að styrkja forvarnastarf og þrýsta á um breytingar á löggjöf til að bæta réttarstöðu þolenda. Þá hefur átakið verið nýtt til að stuðla að því alþjóðlegum mannréttindareglum sé beitt til að vinna gegn kynbundu ofbeldi sem mannréttindabroti, heilbrigðisvandamáli og ógn við mannfrelsi og frið um allan heim.

Í fyrra var átakið tileinkað 60 ára afmæli Mannréttindayfirlýsingar Sameinuðu þjóðanna. Meginreglurnar, sem settar eru fram í yfirlýsingunni, eru grundvöllur starfs mannréttindafrömuða um allan heim og veita starfi þeirra jafnframt viðurkenningu og lögmæti. Í tengslum við átakið í fyrra lýstu milljónir manna yfir vilja til að binda endi á ofbeldi gegn konum og áréttuðu stuðning sinn við alþjóðlega mannréttindavernd. Átakið byggir á þessari hreyfingu; 2009 er tileinkað þeim sem hafa helgað sig baráttunni gegn ofbeldi gegn konum um árabil, átakið hvetur alla, konur og karla, til að leggja sitt af mörkum í baráttunni gegn kynbundu ofbeldi og fara fram á aðgerðir og krefjast efnda á þeim loforðum sem gefin hafa verið til að kveða niður ofbeldi gegn konum.

Enda þótt staða íslenskra kvenna sé sterk á mörgum sviðum þá er kynbundið ofbeldi alvarlegt vandamál hér á landi. Árið 2008 leituðu 547 einstaklingar til Stígamóta en frá upphafi samtakanna til ársloka 2008 hafa alls 5,279 manns leitað þar aðstoðar. 22 % íslenskra kvenna hafa einhvern tíma á ævinni hafa verið beittar ofbeldi af maka eða fyrrverandi maka en 530 konur hafa leitað til Kvennaathvarfs á árinu 2009 - komur til samtakanna eru frá upphafi um 5800.

Í 16 daga mun á fimmta tug stofnana og samtaka sem láta sig málefnið varða standa fyrir margvíslegum viðburðum í því augnamiði að vekja athygli á orsökum og afleiðingum kynbundins ofbeldis og krefjast aðgerða.

RAGNARSBÓK Fræðirit um mannréttindi til heiðurs Ragnari Aðalsteinssyni

Ragnar Aðalsteinsson hefur um áratuga skeið verið atorkusamur lögmaður og unnið ómetanlegt starf á sviði mannréttinda og stjórnskipunar. Hann var einn stofnenda Mannréttindaskrifstofu Íslands og var formaður hennar um langt skeið. Í tilefni sjötugsafmælis hans ákváðu Mannréttindaskrifstofa Íslands og Félagsvísinda- og lagadeild Háskólans á Akureyri að beita sér fyrir útgáfu fræðirits á sviði mannréttinda og stjórnskipunar honum til heiðurs.

Hið íslenska bókmenntafélag og Mannréttinda-skrifstofa Íslands, í samvinnu við Háskólann á Akureyri og Háskólann í Reykjavík gefa nú út RAGNARSBÓK með ritgerðum á sviðum tengdum þjóðarétti, mannréttindum og réttarríkinu eftir valinkunna innlenda og erlenda fræðimenn. Hluti greinanna byggir á erindum sem flutt voru á Ragnarsstefnu sem Félagsvísinda- og lagadeild Háskólans á Akureyri stóð fyrir í tilefni afmælis Ragnars árið 2006 og erindum um tjáningarfrelsið sem flutt voru á ráðstefnu Háskólans í Reykjavík Freedom of expression in Europe and beyond; current challenges. Ritnefnd skipa: Brynhildur G. Flóvenz, Davíð Þór Björgvinsson, Guðrún Dögg Guðmundsdóttir og Oddný Mjöll Arnardóttir en ráðgert er að ritið komi út í lok mánaðarins.

Þér er hér með boðið að taka þátt í að heiðra Ragnar Aðalsteinsson og gerast áskrifandi að Ragnarsbók. Nafn þitt (og maka) eða stofnunar verður birt með nöfnum annarra áskrifenda, fremst í ritinu á heiðursskrá, tabula honoraria. Ef þér viljið þiggja boðið, er óskað eftir því að neðangreindum upplýsingum sé skilað sem allra fyrst til Bókmenntafélagsins, í netfang hib@islandia.is eða icehr@humanrights.is. Einnig má hringja í síma 588-9060 (Hið íslenska bókmenntafélag) eða 552-2720 (MRSÍ).

Vinsamlega skráið eftirfarandi upplýsingar: Nafn yðar (og maka) eða stofnunar er skrá skal á heiðursnafnalistann:

Nafn greiðanda:

Kennitala greiðanda:

Heimilisfang greiðanda:

Símanúmer greiðanda:

Greiðsluleið (millifærsla eða kreditkort) ef kreditkort vinsamlega sendið kortanúmer og gildistíma:

Áskriftarverð er kr. 6.900,– auk póstburðargjalds, kr. 690,–