Evrópuvika gegn kynþáttamisrétti
Evrópuvika gegn kynþáttamisrétti
21. mars er alþjóðadagur gegn kynþáttamisrétti. Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna valdi þessa dagsetningu í minningu 69 mótmælenda myrtir voru 21. mars 1960 er þeir tóku þátt í mótmælum gegn aðskilnaðarstefnu stjórnvalda í Suður-Afríku. Í tengslum við 21. mars er haldin Evrópuvika gegn kynþáttamisrétti en þá koma þúsundir manna saman til að kveða niður kynþáttafordóma og misrétti í álfunni.
Samtökin sem halda utan um Evrópuvikuna heita United Against Racism og á heimasíðu þeirra er hægt að finna allar frekari upplýsingar um 21. mars sem og Evrópuvikuna. Þar er einnig að finna upplýsingar um hvernig dagskráin fer fram í öðrum löndum Evrópu á hverju ári.
Evrópuvika gegn kynþáttamisrétti, mars 2009
Í tilefni af vikunni tóku Mannréttindskrifstofa, Þjóðkirkjan, Rauði Krossinn, Soka Gakkai Íslandi, Fjölmenningarsetur, Rætur og KFUM og KFUK höndum saman og héldu ýmsa viðburði í víða um land til að vekja athygli á vikunni og fagna fjölmenningu á Íslandi.
Í Reykjavík var vikunni fagnað í Smáralindinni þar sem ungt fólk kom saman til að vinna gegn fordómum með því að spjalla við gesti og gangandi um kynþáttafordóma, dreifa fræðsluefni, barmmerkjum, póstkortum og nammi. Krakkarnir máluðu sig í framan í mismunandi litum og klæddust bolum með slagorðinu, gegn fordómum af öllu hjarta!
Nemendur úr Menntaskólanum í Kópavogi skemmtu krökkunum og gestum Smáralindar með söng úr söngleiknum "Skítt með það" við góðar undirtektir. Eftir það var boðið upp á breik-sýningu en í kjölfarið fengu krakkarnir og gestir og gangandi að spreyta sig á nokkrum sporum. Farið var í fjölmenningartwister og fordómum hent í ruslið. Fluttur var áhugaverður gjörningur um jarðarsáttmálann en deginum var síðan lokið með flutningi tveggja laga úr rokksöngleiknum Hero.
Viðburðurinn var afar velheppnaður í alla staði. Krakkarnir stóðu sig með mikilli prýði og skemmtu sér konunglega en Mannréttindaskrifstofan kann þeim miklar þakkir fyrir ánægjulegt samstarf.
Aðstandendur viðburðarins vilja einnig þakka Smáralind, Leturprent, bros bolum og Þórdísi Claessen (fyrir hönnun á bolunum) fyrir frábærar viðtökur og mikilvægan stuðning.
Fylgdu Hjartanu, sameinumst í fjölbreytninni
Hvað eru kynþáttafordómar?
Það er mjög niðurdrepandi að lifa á tímum þar sem auðveldara er að kljúfa atóm en fordóma
Albert Einstein
Kynþáttafordómar eru órökstuddir dómar um einstaklinga og hópa grundvallaðir á staðalmyndum byggðum á uppruna eða útlitseinkennum viðkomandi. Fordómafull manneskja hneigist til að sjá aðeins það sem samræmist hugmyndum hennar og treystir fordóma hennar og staðalmyndir.
Flest höfum við fordóma en þegar fordómar og vald fara saman er voðinn vís. Stjórnmálaflokkar sem eru fjandsamlegir útlendingum og fólki af erlendum uppruna hafa alltaf notað innflutning fólks sem útskýringu á fjölda samfélagsmeina. Helförin, þjóðarmorðið í heimsstyrjöldinni síðari, er hræðileg áminning um hvað getur gerst ef umræðu um lýðræði og mannúð er ekki haldið lifandi.
Til kynþáttafordóma teljast kenningar, heimsmynd, hreyfingar, samfélagsgerð og athafnir sem byggja á þeirri trú að mannkyni megi skipta í mismunandi kynþætti eða þjóðfélagshópa. Forvígismenn kynþáttahyggju telja ákveðna hópa fólks öðrum æðri vegna þess að þeir tilheyri ákveðnum ,,kynþætti”. Kynþáttahatarar flokka fólk í ,,kynþætti” eftir uppruna og útlitseinkennum s.s. húðlit, lögun augna eða háralit þó sýnt sé að líffræðilega erum við aðeins einn kynþáttur; mannkyn.
Kynþáttafordómar eru flókið fyrirbrigði en með því að gera okkur grein fyrir þeim fordómum sem við höfum, vinnum við gegn þeim!
Viðburðir í Smáralind, á Glerártorgi og í Neista 18. mars 2008
21. mars er alþjóðadagur gegn kynþáttamisrétti. Allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna valdi þessa dagsetningu í minningu 69 mótmælenda sem myrtir voru 21. mars 1960 er þeir tóku þátt í friðsamlegum mótmælum gegn aðskilnaðarstefnu stjórnvalda í Suður-Afríku. Í tengslum við 21.mars er haldin Evrópuvika gegn kynþáttamisrétti en þá koma þúsundir manna saman til að kveða niður kynþáttafordóma og misrétti í álfunni. 21. mars.
Í tilefni af vikunni tóku Mannréttindskrifstofa, Þjóðkirkjan, Rauði Krossinn, Soka Gakkai Íslandi, Fjölmenningarsetur, Rætur og KUFUM og KUFUK höndum saman og héldu ýmsa viðburði í víða um land til að vekja athygli á vikunni og fagna fjölmenningu á Íslandi.
Í Reykjavík var vikunni fagnað í Smáralindinni þar sem ungt fólk kom saman til að vinna gegn fordómum með því að spjalla við gesti og gangandi um kynþáttafordóma, dreifa fræðsluefni, barmmerkjum, póstkortum og nammi. Krakkarnir máluðu sig í framan í mismunandi litum og klæddust bolum með slagorðinu, gegn fordómum af öllu hjarta!.
Nemendur úr Menntaskólanum í Kópavogi skemmtu krökkunum og gestum Smáralindar með söng úr söngleiknum "Skítt með það" við góðar undirtektir. Eftir það var boðið upp á Break sýningu en í kjölfarið fengu krakkarnir og gestir og gangandi að spreyta sig á nokkrum sporum. Farið var í fjölmenningartwister og fordómum hent í ruslið. Fluttur var áhugaverður gjörningur um jarðarsáttmálann en deginum var síðan lokið með flutningi tveggja laga úr rokksöngleiknum Hero.
Viðburðurinn var afar velheppnaður í alla staði. Krakkarnir stóðu sig með mikilli prýði og skemmtu sér konunglega en Mannréttindaskrifstofan kann þeim miklar þakkir fyrir ánægjulegt samstarf.
Aðstandendur viðburðarins vilja einnig þakka Smáralind, leturprent, bros bolum og Þórdísi Claessen (fyrir hönnun á bolunum) fyrir frábærar viðtökur og mikilvægan stuðning.
Evrópuvika 2007
Á Íslandi tóku X-Factor, Mannréttindaskrifstofan, Alþjóðahús, Amnesty International, Þjóðkirkjan, Rauði krossinn, Ísland Panorama, Soka Gakkai Íslandi og Jafningjafræðsla Hins hússins höndum saman um dagskrá í Smáralind 21. mars kl 17:00.
Keppendur X-factor tóku nokkur velvalin lög við góðar undirtektir Smáralindargesta og á annað hundrað krakka sem sérstaklega voru komin frá hinum ýmsu ungmennahreyfingum til að taka þátt í uppákomunni.
Krakkarnir voru komnir til að vinna gegn fordómum en þau spjölluðu við gesti og gangandi um kynþáttamisrétti og gáfu plaköt, sælgæti og barmmerki.
Krakkarnir klæddust öll bolum þar sem varpað var fram spurningunnni ,,dæmir þú fólk eftir útlitinu?" og höfðu málað andlit sín í öllum regnbogans litum til að vekja fólk til umhugsunar um það hvort við dæmum fólk eftir útliti þess eða litarafti frekar en verðleikum.
Viðrburðurinn var afar velheppnaður í alla staði. Krakkarnir stóðu sig með mikilli prýði og skemmtu sér konunglega en Mannréttindaskrifstofan kann þeim miklar þakkir fyrir ánægjulegt samstarf.
Aðstandendur viðburðarins vilja einnig þakka X-factor, Smáralind, Merkingu og EP kerfum fyrir frábærar viðtökur og mikilvægan stuðning.
Evrópuvika gegn kynþáttamisrétti
Evrópuvika gegn kynþáttamisrétti hverfist um alþjóðadag gegn kynþáttamisrétti og miðar að því að uppræta þröngsýni, fordóma og þjóðernishyggju í Evrópu. Markmiðið er að byggja Evrópusamfélag víðsýni og samkenndar þar sem allir eru jafnir, óháð útliti og uppruna. Frá 17-25. mars munu hundruð samtaka og stofnana í Evrópu standa að viðburðum þar sem unnið er gegn kynþáttamisrétti. Á Íslandi mun fjöldi samtaka og stofnana standa að ýmsum viðburðum í tengslum við Evrópuvikuna s.s. Mannréttindaskrifstofa Íslands, Ísland Panorama, Þjóðkirkjan, Alþjóðahús, Rauði krossinn, Soka Gakkai Íslandi, Jafningjafræðsla Hins hússins og Múltíkúltí, menningarmiðstöð húmanista.
Nánari upplýsingar um átakið er að finna á heimasíðu Evrópusamtakanna UNITED FOR INTERCULTURAL ACTION http://www.united.non-profit.nl/
Hvað er kynþáttahatur?
Kynþáttahatarar telja ákveðna hópa fólks öðrum æðri vegna þess að þeir tilheyri ákveðnum ,,kynþætti”. Kynþáttahatarar flokka fólk í ,,kynþætti” eftir uppruna og útlitseinkennum s.s. húðlit, lögun augna eða háralit þó sýnt sé að líffræðilega erum við aðeins einn kynþáttur; mannkyn.
Hvað eru kynþáttafordómar?
Orðið fordómur lýsir afstöðu til manna og málefna. Samkvæmt Orðabók Menningarsjóðs og Íslenskri samheitaorðabók merkir orðið fordómur það sama og hleypidómur, sleggjudómur eða óígrundaður dómur. Í sömu bókum kemur einnig fram að orðið sleggjudómur merkir órökstuddur dómur og að hleypidómalaus maður sé frjálshuga, frjálslyndur, kreddulaus og umburðarlyndur. Kynþáttafordómar eru þá órökstuddir dómar um einstaklinga og hópa grundvallaðir á staðalmyndum byggðum á uppruna eða útlitseinkennum viðkomandi. Fordómafull manneskja hneigist til að sjá aðeins það sem samræmist hugmyndum hennar og treystir fordóma hennar og staðalmyndir. Kynþáttafordómar eru því flókið fyrirbrigði en með því að gera okkur grein fyrir þeim fordómum sem við kunnum að hafa, þá vinnum við gegn þeim.
Kynþáttahatur og fordómar á Íslandi
Birtingarmyndir kynþáttahaturs eru ólíkar eftir löndum og menningarsvæðum en kynþáttahatur nær yfir vítt svið - allt frá fordómum til ofbeldisverka. Kynþáttahatur á Íslandi birtist helst í útlendingafælni og duldum fordómum gagnvart fólki af erlendum uppruna. Fordómarnir birtast einkum í hversdagslífinu - þegar talað er niður til þeirra sem ekki eru skilgreindir sem ,,hreinir” Íslendingar. Fólki er meinaður aðgangur að skemmtunum, það fær verri þjónustu og atvinnu, er látið afskiptalaust og er einangrað, það er tortryggt og situr jafnvel undir háðsglósum og svívirðingum. En hvað er íslenskt? Það gleymist gjarnan að Ísland er land innflytjenda þar sem ólíkir menningarstraumar hafa blandast í þúsund ár – við komum úr öllum áttum - hvenær hætti Ingólfur Arnarson að vera innflytjandi? Hvenær verð Auður djúpúðga Íslendingur? Þá má ekki gleyma þeim fjölda Íslendinga sem flutt hafa til annarra landa og heimsálfa. Á meðan 18.563 erlendir ríkisborgarar búa á Íslandi í dag þá áttu rúmlega 15000 Íslendingar lögheimili bara á Norðurlöndum árið 2005 og við lítum með stolti til Vestur-Íslendinga sem sumir hverjir tala enn íslensku og hlúa að íslenskri menningu í Kanada.