Kvennaathvarf í 25 ár
Sigþrúður Guðmundsdóttir skrifar í tilefni af 16 daga átaki gegn kynbundnu ofbeldi: "Allar götur síðan hefur Kvennaathvarfið verið opið konum sem búið hafa við ofbeldi og börnum þeirra..."
FYRIR réttum 25 árum, eða hinn 6. desember 1982 opnaði Kvennaathvarfið í fyrsta sinn dyr sínar fyrir konum og börnum þeirra sem ekki gátu búið heima hjá sér vegna ofbeldis. Ekki þurfti að bíða lengi eftir staðfestingu á þörfinni fyrir athvarfið því strax á opnunardeginum kom til dvalar móðir með ungan son. Allar götur síðan hefur Kvennaathvarfið verið opið konum sem búið hafa við ofbeldi og börnum þeirra og nærri 2.900 konur hafa komið til dvalar á þessum 25 árum
Starfskonur Kvennaathvarfsins eru oft spurðar að því hverjar þær séu eiginlega þessar konur sem leita þangað. Hvaðan þær komi og hvernig þær séu. Í Kvennaathvarfið leita alls konar konur, þær koma héðan og þaðan af landinu og víðsvegar að úr heiminum. Þær eru á öllum aldri, úr hinum og þessum störfum og með mismunandi menntun og reynslu á bakinu. Þær eiga það sameiginlegt að búa við eða hafa búið við ofbeldi og að heimili þeirra hafa ekki reynst þeim sá griðastaður sem heimili eiga að vera. Þær eiga það líka sameiginlegt að hafa, á þeirri stundu sem þær hringja bjöllunni í Kvennaathvarfinu, tekið þá ákvörðun að leita að betra lífi. Svo sannarlega hafa þær þurft að berjast fyrir bættu lífi og takast á við ofbeldismennina, afleiðingar ofbeldisins, eigin viðhorf og viðhorf samfélagsins. Aðstæður þeirra í baráttunni eru mismunandi, sumar eiga fjölskyldu og vini sem standa með þeim en aðrar standa nánast einar, sumar hafa einangrast frá fólkinu sínu á meðan á ofbeldissambúðinni stóð, sumar eiga fólkið sitt í fjarlægu landi. Sumar eiga hús og bíl en aðrar ganga allslausar út af heimilinu og byrja nýtt líf með tómar hendur. Staða og möguleikar á vinnumarkaði eru mismunandi og jafnframt réttur til ýmiss konar þjónustu. Sumar bera merki ofbeldisins á líkama sínum og þurfa tíma til að láta sárin gróa. Allar hafa þær hlotið andlega áverka sem gróa hægar, eða jafnvel aldrei. Sumar stoppa stutt, aðrar dvelja í marga mánuði. Sumar fara heim aftur, stundum í svipaðar aðstæður og þær komu úr og koma gjarnan aftur í Kvennaathvarfið síðar. Aðrar fara út í nýtt og betra líf og hverfa sjónum Kvennaathvarfsins. Stundum senda þær kveðju úr nýja lífinu sínu og láta vita af sér. „Þegar ég hafði, með hjálp starfskonunnar, tekið ákvörðun, fann ég leiðir og tókst, þó að það væri ekki alltaf dans á rósum, að slíta nærri þrjátíu ára ofbeldissambúð og hefja nýtt líf. Líf sem ég met núna framar öllu,“ skrifaði ein þeirra nýlega. Þessari konu, og öllum hinum sem hafa náð að slíta ofbeldissambúð, þrátt fyrir allar hindranirnar, óskum við til hamingju með daginn og með nýja lífið sitt. Hinar, þær sem enn hafa ekki fundið styrkinn sinn, bjóðum við velkomnar í Kvennaathvarfið þegar þær eru tilbúnar.
Afmælisdagurinn er tileinkaður konunum sem leitað hafa í Kvennaathvarfið, þeim sem hafa komið til dvalar, þeim sem koma í ráðgjöf, stuðningsviðtöl og sjálfshjálparhópa og þeim sem hafa leitað leiða í gegnum síma eða tölvupóst. Í tilefni dagsins bjóða Samtök um kvennaathvarf til sigurhátíðar í Tjarnarsal Ráðhúss Reykjavíkur kl. 17-19 í dag. Þar verður meðal annars ljósmyndasýningin Kraftakonur sem samanstendur af 2.886 myndum af konum sem vilja senda kveðju kraftakonunum 2.886 sem dvalið hafa í athvarfinu frá opnun þess.
Höfundur er framkvæmdastýra Samtaka um kvennaathvarf.


16 daga átak gegn kynbundnu ofbeldi
Evrópuvika gegn kynþáttamisrétti
Herferð gegn fordómum
Vefleikurinn Flótti: Í sporum flóttamanns
The Human Rights Education Project