Vítisenglar og skrifstofublækur

SÆNSKUR kunningi minn starfar við stofnun sem sérhæfir sig í að aðstoða karla sem eiga í einhverjum vanda. Hluti þeirra sem þangað sækja eru karlar sem beitt hafa konu sína eða kærustu ofbeldi og eru afar ósáttir við sjálfa sig. Þeir óska eftir aðstoð til að breyta þessari hegðun sinni. Við þeim er tekið og eftir nokkur samtöl við sálfræðing er þeim tjáð að tími sé til þess kominn að þeir mæti á fund hjá hópi karla sem svipað sé ástatt um. Þessi kunningi minn segir að afar algeng viðbrögð þeirra séu að þangað eigi þeir ekkert erindi. Þar hljóti að vera leðurklædd vöðvabúnt tengd einhverjum vélhjólagengjum. Sjálfir séu þeir hins vegar bara venjulegar skrifstofublækur. Alltaf verði þeir svo jafn hissa þegar þeir mæta á fundinn og í ljós kemur að þar eru fyrst og fremst aðrar skrifstofublækur eða karlar sem lítið eða ekkert skera sig frá öðrum körlum, afar venjulegir einstaklingar en með það sameiginlegt að beita konur sínar og kærustur ofbeldi og vilja aðstoð við að hætta því.

Svipaðar sögur segja menn sjálfsagt í öðrum löndum þar sem meðferðarúrræði eru starfrækt. Það er nokkuð lífseig sú mynd að það þurfi sérstaka ofbeldiskarla til að leggja hendur á konur sínar og kærustur. Samt sýna stærri rannsóknir okkur að slíkt ofbeldi viðgengst í öllum samfélagshópum þó svo því sé vissulega ekki jafnt dreift. En það er ekki fyrst og fremst líkamlegur styrkur sem ræður því hvort menn berja eða niðurlægja þá sem þeim þykir vænt um. Þar eru aðrir þættir að baki, samfélagslegir og einstaklingsbundnir. Í samspili samfélagslegra hugmynda um karla og konur og einstaklingsbundinna einkenna verða til þeir einstaklingar sem beita konur ofbeldi og sama samspil fær suma þeirra til að leita sér aðstoðar við að hætta ofbeldisbeitingu.

Hérlendis var fyrst árið 1998 farið að bjóða með skipulegum hætti upp á aðstoð við karla til að hætta að beita ofbeldi í nánum samböndum. Starfsemin lá niðri í nokkur ár sökum fjárskorts en var endurreist á síðasta ári og er rekin undir heitinu Karlar til ábyrgðar.

Þegar starfsemin var að fara í gang 1998 var ekki laust við að við aðstandendur hefðum nokkrar áhyggjur. Ef til vill kæmi enginn og vinna okkar til einskis og fé þeirra sem lögðu málinu lið tapað í einhverja vitleysu. Konurnar hjá Kvennaathvarfinu róuðu okkur hins vegar og sögðu að karlarnir myndu koma. Það reyndist rétt. Jöfn og þétt aðsókn var allan þann tíma sem starfsemin var í gangi í fyrra skiptið og það sama gerist núna þegar starfsemin er endurreist. Það er ljóslega eftirspurn eftir þessari aðstoð.

Við gerðum stutta athugun á ánægju með þjónustuna áður en henni var lokað á sínum tíma. Karlarnir, skjólstæðingarnir, voru ánægðir. Þeim fannst þetta hafa hjálpað verulega, þeir beittu ekki lengur ofbeldi. Það sem meiru skiptir er þó að konurnar, makar þeirra, voru líka ánægðar. Lífsgæði þeirra höfðu að eigin mati aukist verulega.

Endurreisn verkefnisins

Karlar til ábyrgðar er mörgum að þakka en ekki síst kvennasamtökum ýmsum sem aldrei þreyttust á að þrýsta á stjórnvöld að styðja verkefnið. Nú er okkar allra að sjá til þess að það skili þeim árangri sem að er stefnt. Ef þú ert í þeirri stöðu að beita konu þína eða kærustu ofbeldi eða ef þú þekkir einhvern sem slíkt gerir þá er til leið úr þeim vítahring sem ofbeldið verður. Sá sem vill aðstoð við að hætta að beita ofbeldi getur hringt í síma 555 3020 og óskað aðstoðar. Þar er svarað á skrifstofutíma og þess utan er þar símsvari.