Stöðvum ofbeldi gegn konum!

í tilefni af alþjóðadegi Sameinuðu þjóðanna um afnám ofbeldis gegn konum 25. nóvember 2007 eftir Guðrúnu D. Guðmundsdóttur, framkvæmdastjóra Mannréttindaskrifstofu Íslands

Í dag, á alþjóðadegi Sameinuðu þjóðanna um afnám ofbeldis gegn konum, er 16 daga átaki gegn kynbundu ofbeldi ýtt úr vör í sautjánda sinn. Hópar og samtök um allan heim nýta átakið til að krefjast aðstoðar og stuðnings til handa fórnarlömbum ofbeldis, til að styrkja forvarnastarf og þrýsta á um breytingar á löggjöf til að bæta réttarstöðu þolenda. Þá er markmið átaksins að stuðla að því alþjóðlegum mannréttindareglum sé beitt til að vinna gegn kynbundu ofbeldi sem mannréttindabroti, heilbrigðisvandamáli og ógn við mannfrelsi og frið um allan heim.

Í öllum heimsálfum, löndum og menningarsvæðum; óháð efnahag, þjóðfélagsstétt, kynþætti og uppruna búa konur við ógn um ofbeldi. Konur eiga á hættu kynfæralimlestingu, heiðursmorð, mansal, kynferðislegt ofbeldi, heimilisofbeldi, að vera giftar barnungar ef þær þá komast á legg en talið er að á síðustu tuttugu árum hafi tíu milljónum meyfóstra verið eytt á Indlandi einu. Stúlkur eru 80-90% barna sem misnotuð eru í vændi og kynlífsiðnaði og það er þrisvar sinnum líklegra að stúlka verði fyrir kynferðislegri misnotkun en drengur.

Þótt staða íslenskra kvenna sé sterk á ýmsum sviðum þá er kynbundið ofbeldi alvarlegt vandamál hér á landi. Um þrjú þúsund konur hafa leitað sér hjálpar í Kvennaathvarfi frá stofnun þess og til Stígamóta hafa komið 4500 konur eða um 2.8 % íslensku þjóðarinnar. Ofbeldismennirnir voru rúmlega fimm þúsund en sláandi tölur um tíðni kynbundins ofbeldis hér á landi endurspeglast ekki í dómskerfinu; kærur eru fáar og sakfellingar ofbeldismanna hverfandi.

Á undanförnum árum hefur vitneskja um kynbundið ofbeldi vaxið stórum og það er ánægjuefni að í nóvember 2006 kynnti ríkisstjórn Íslands aðgerðaráætlun gegn ofbeldi á heimilum og kynferðislegu ofbeldi. Brýnt er að staðið verði við stóru orðin og nægilegt fjármagn tryggt til að áætlunin komist raunverulega í framkvæmd. Í aðgerðaáætlunina vantar þó tilfinnanlega aðgerðir til að koma í veg fyrir mansal. Talið er að hálf milljón kvenna, hið minnsta, sé á ári hverju flutt frá fátækum löndum jarðar til þeirra ríkari þar sem þær eru þvingaðar til starfa í kynlífsiðnaðinum. Mörgum er rænt og haldið nauðugum, þær eru barðar og niðurlægðar og beittar kynferðislegu ofbeldi við aðstæður sem minna mest á þrælahald.

Mansal ógnar mannréttindum og grunngildum í lýðræðissamfélagi en undanfarið hafa komið fram vísbendingar um að mansal sé að skjóta rótum á Íslandi. Nýlega var vændi lögleitt og því er enn brýnna en áður að grípa til þverfaglegra aðgerða til að koma í veg fyrir að þeir sem standa að mansali nái fótfestu hér á landi og tryggja að engar konur á Íslandi búi við kynlífsþrælkun, kúgun og ofbeldi. Íslensk stjórnvöld verða að taka við sér og grípa til alhliða aðgerða sem grundvallast á forvörnum, verndun mannréttinda fórnarlambanna og saksókn þeirra sem standa að mansali.

Aðstandendur 16 daga átaks á Íslandi, á þriðja tug aðila og samtaka sem láta sig málefni kvenna varða, munu næstu daga standa fyrir margvíslegum viðburðum til að vekja athygli almennings á orsökum og afleiðingum kynbundins ofbeldis, með sérstakri áherslu á mansal. Upplýsingar er að finna á heimasíðu 16 daga: http://mannrettindi.is/servefir/16dagar en þar er einnig hægt að skrifa undir áskorun til stjórnvalda um að beita sér af alhug gegn mansali og samþykkja heildstæða aðgerðaáætlun sem byggi á mannréttindum fórnarlambanna. Ég hvet þig, lesandi góður, til að skrifa undir!

Senda grein