Fréttir
Hvað gera stjórnvöld við skýrslu Flóttamannastofnunar SÞ?
Brot úr grein eftir Sigríði Víðis Jónsdóttur um, meðal annars, aðstæður hælisleitenda á Grikklandi. Greinin birtist 27. janúar 2l.
Í vor skoðaði dómsmálaráðuneytið íslenska hvort rétt væri að halda áfram að endursenda hælisleitendur til Grikklands. Það er gert á grundvelli Dyflinnar-reglugerðarinnar sem heimilar ríkjum að endursenda hælisleitendur til þess ríkis innan Schengen-svæðisins sem þeir komu fyrst til. Í skýrslunni sem skrifuð var í framhaldinu ritaði ráðuneytið sjálft að ljóst væri að alvarlegir annmarkar [væru] á meðferð hælisumsókna í Grikklandi og á aðstæðum hælisleitenda þar í landi.
Samt var í skýrslunni lagt til að hælisleitendur yrðu áfram endursendir þangað. Fólk eins og Noor Alazawi, Mohammed Jabbar og Mohammad Askarpour.
Ein af röksemdunum sem notaðar voru í skýrslunni var sú að skráning og móttaka þeirra hælisumsækjenda sem endursendir væru til Grikklands á grundvelli Dyflinnarrsamstarfsins væri „með allt öðrum hætti“ en þeirra sem kæmu sjálfir að landamærum Grikklands og vildu sækja þar um hæli.
Samkvæmt nýrri skýrslu Flóttamannastofnunarinnar er þetta á hinn bóginn rangt.
Stofnunin bendir á að þeir sem endursendir séu til Grikklands á grundvelli Dyflinnar-reglugerðarinnar standi frammi fyrir sömu erfiðleikum og aðrir. Sömu biðinni þangað til ákvörðun er tekin varðandi hælisumsókn þeirra. Sömu erfiðleikum varðandi aðgang að húsnæði og annarri aðstoð.
Það sem meira er: Þeir geta ekki verið vissir um að fá yfirhöfuð aðgang að gríska hæliskerfinu.
Þeir búa með öðrum orðum við sama óöryggi og aðrir. Vert er að undirstrika að Flóttamannastofnunin lét meðal annars gera skýrsluna beinlínis til að fara í saumana á afdrifum hælisleitenda sem endursendir eru til Grikklands.
Í skýrslunni ítrekar stofnunin fyrri afstöðu sína varðandi endursendingar til Grikklands: Hún ráðleggur ríkjum að senda ekki hælisleitendur þangað en notfæra sér heldur rétt sinn til að taka mál þeirra efnislega fyrir. Tekið er fram að þótt grísk yfirvöld vinni að því að reyna að bæta sig sé ekki annað hægt en að leggjast gegn endursendingum til Grikklands, þangað til breytingarnar séu komnar til framkvæmda.
Rétt er að hafa í hug að hælisleitendur eiga rétt á því að mál þeirra séu tekin fyrir. Eins og staðan er í Grikklandi í dag er á hinn bóginn ekki hægt að tala um annað en að sá réttur sé í raun tekinn af þeim. Kerfið er yfirfullt. Flóttamannastofnunin bendir á að jafnvel þótt allt að 2000 manns bíði fyrir utan útlendingaeftirlitið í Aþenu séu einungis skráðar þar um 20 hælisumsóknir á dag. Hverjir komast að í slíku öngþveiti? Klárlega ekki þeir sem minnst mega sín.
Niðurstaðan er augljós: Margir hælisleitendur í Grikklandi búa við algjöra örbirgð, svo notuð séu orð Flóttamannastofnunarinnar. Fólk heldur til í yfirgefnum húsum, í almenningsgörðum, yfirfullum herbergjum og þraukar á götunni.
___________________________
Nú er það svo að ríki heims treysta Flóttamannastofnun Sameinuðu þjóðanna til að setja upp flóttamannabúðir og reka þær, treysta henni til að segja til um hvar sé flóttamannavandi og hvað sé hægt að gera í honum. Enda er Flóttamannastofnunin fagaðilinn. Þegar íslensk stjórnvöld hafa tekið á móti hópum flóttafólks hingað til lands – fólki sem þau velja sjálf – reiða þau sig á stofnunina. Hún hefur milligöngu um komu fólksins til landsins og gegnir lykilhlutverki í öllu saman.
Þegar á hinn bóginn kemur að hælisleitendum – fólki sem kemur sér á eigin spýtur til Íslands – ákveða stjórnvöld að taka ekki mark á fagaðilanum. Af hverju ætli það sé?
Hér má finna grein Sigríðar í heild sinni, ásamt athugasemdum lesenda.
Hælisleitendur Flóttamannahjálp Sameinuðu þjóðanna
http://www.smugan.is/sigridur-vidis-jonsdottir/nr/2671